Kıbrıs Şehitlerimiz

Kanlı Noel

21–31.12.1963 · Lefkoşa ve Kıbrıs geneli · 364 Kıbrıs Türkü katledildi

21 Aralık 1963'te başlayan ve "Akritas Planı" çerçevesinde Kıbrıs Türklerini hedef alan saldırılarda yüzlerce Kıbrıs Türkü öldürüldü, binlercesi yerinden edildi. Kumsal'daki İlhan ailesi katliamı bu dönemin simgesi oldu.

• Mürüvvet İlhan ve çocukları

Muratağa ve Sandallar katliamı

14.08.1974 · Muratağa – Sandallar, Mağusa · 89 şehit (Atlılar ile 126)

14 Ağustos 1974 yılında Rumlar tarafından genç, yaşlı, kadın ve çocuk ayrımı yapmadan, toplu bir şekilde acımasızca katledilen savunmasız 89 Türk soydaşımız kurşuna dizilerek şehit edilerek çukura atılmış ve üzerleri kapatılmıştır. 21 Ağustos 1974 tarihinde bulunarak ortaya çıkarılan şehitlerimizin kabirleri Muratağa-Sandallar Köyü Şehitliğinde bulunmaktadır. Kayıp Şahıslar Komitesi tarafından kimlikleri belirlenen toplam 89 Şehidimizin naaşı toplu mezardan çıkarılarak kabirlerine defnedilmiştir.

Atlılar katliamı

14.08.1974 · Atlılar, Mağusa · 37 şehit

14 Ağustos 1974 yılında Rumlar tarafından genç, yaşlı, kadın ve çocuk ayrımı yapmadan, toplu bir şekilde acımasızca katledilen savunmasız 37 Türk soydaşımız kurşuna dizilerek şehit edilerek çukura atılmış ve üzerleri kapatılmıştır. 21 Ağustos 1974 tarihinde bulunarak ortaya çıkarılan şehitlerimizin toplu mezarı Atlılar Köyü Şehitliğinde bulunmaktadır. Aynı zamanda Atlılar Şehitliğinde 1958 EOKA tedhiş örgütü tarafından şehit edilen 4 soydaşımızın kabirleri de bu şehitlikte olup toplam 41 şehidimiz mevcuttur.

Taşkent, Terazi ve Tatlısu katliamları

1963–1964 / 14.08.1974 · Taşkent (Lefkoşa) · 89 şehit (1974)

Taşkent, Terazi ve Tatlısu Köylerinden silah zoruyla Rum güçlerince toplanan soydaşlarımız 1963-1964 ve 1974 tarihlerinde topluca katledilmişlerdir. 15 Ağustos 2014 yılında tamamlanan Taşkent Şehitliğine, 15 Ağustos 2014 ve 15 Ağustos 2016 tarihlerinde toplam 68 şehidimiz defnedilmiştir. 11 Şehidimiz Gazimağusa’da bulunan Canbulat Şehitliğinde bulunmaktadır. 4 şehidimiz halen bulunamamış olup Taşkent Şehitliğinde temsili olarak kabirleri bulunmaktadır. Şehitlik Girne’ye bağlı Taşkent köyünde yer almaktadır.

İnönü otobüs pususu

12.07.1958 · İnönü – Türkmenköy yolu · 5 şehit

12 Temmuz 1958’de Türk işçilerini Gazimağusa’ya götüren otobüs, İnönü-Türkmenköy yolunda EOKA’cılar tarafından pusuya düşürülerek makineli tüfeklerle 5 kişi şehit edilmiştir. 1958-1974 yılları arasında şehit edilen toplam 11 inönü şehidimizden 6 şehidimizin kabristanlığı Gazimağusa’ya bağlı İnönü şehitliğinde bulunmaktadır. Geriye kalan şehitlerimiz ise ülkemizin diğer şehitliklerine defnedilmiştir.

Düzova (Goşşi) pususu

19.07.1958 · Düzova · 3 şehit

19 Temmuz 1958’de GOŞŞİ Köyü’nün yarım mil uzağındaki Kado Lakko mevkiinde su almak için yola çıkan Mehmet Ahmet PEKMEZ, İbrahim YILMAZ ve Özkan HASAN pusuda bekleyen EOKA’cıların makineli tüfek ateşleri ile şehit edilmişlerdir. Akıncılar Köyü’ne defnedilen bu şehitlerimizin anısına Goşşi Köyü’ne Üç şehitler adı verilmiştir. KKTC Bakanlar Kurulunun aldığı bir kararla 28 Ağustos 1987’de Üç şehitlerin mezarları Düzova Köyü’ne nakledilmiştir.

• Mehmet Ahmet Pekmez
• İbrahim Yılmaz
• Özkan Hasan

Karşıyaka – Kormacit kuyusu

1963 · Kormacit Burnu yakınları · Rahmi Hasan, eşi Ayşe Rahmi ve çocukları

Rumlar tarafından 1963 yılında Kormacit Burnu yakınlarında kuyuya atılarak şehit edilen ve Kayıp Şahıslar Komitesi çalışmaları sonucunda bulunan Karşıyakalı Rahmi Hasan, Ayşe Rahmi ve 5 çocuğunun mezarlarının bulunduğu şehitlikte 7 şehidimiz bulunmaktadır. 22 Haziran 2016 yılında yapılan şehitlik Karşıyaka Köyü mezarlığında bulunmaktadır.

Geçitkale ve Boğaziçi saldırısı

15.11.1967 · Geçitkale (Köfünye) · 24 şehit

15 Kasım 1967 tarihinde Geçitkale ve Boğaziçi’nde yapılan barbar rum ve yunan saldırısında köylerini kahramanca savunurken şehit düşen 24 masum kardeşimizin kabirleri Güney Kıbrıs Rum Yönetimi topraklarında Geçitkale Şehitliği’ndedir.

Alaminyo saldırısı

1967 · Alaminyo, Larnaka · 5 şehit

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi topraklarında bulunan Larnaka’ya bağlı Alaminyo köyünde 1967 yılında şehit düşen kahraman 5 şehidimiz Güney Kıbrıs Rum Yönetimi toprakların köy ilkokulu bahçesinde kabirleri bulunmaktadır.

Bağlarbaşı (Malya) saldırıları

10.03.1964 ve 1974 · Bağlarbaşı (Malya) · 1964'te 7 şehit

Rumların Bağlarbaşı (Malya) köyüne yaptıkları saldırılar esnasında Rum saldırılarına karşı halkı için büyük direniş gösteren 10 Mart 1964 yılında 7 ve 1974 yılında 1 mücahidimiz şehit düşmüş ve toplam 8 şehidimiz köy cami avlusu içinde bulunan şehitlikte yatmaktadırlar.

Tekke Bahçesi Şehitliği

21.12.1963 ve sonrası · Lefkoşa · Kanlı Noel şehitleri

Lefkoşa’da yer alan bir şehitliktir. 21 Aralık 1963 tarihinde başlayan toplumlar arası çatışmalarda Rum saldırıları sonucu şehit düşenleri Tekke bahçesi diye bilinen ve Evkafa ait olan boş bir arsanın içine şehitlerin gömülmeye başlanması ile oluşmuş ve inşa edilen ilk şehitlik alanıdır. Şehitlik adını, batısında bulunduğu Lefkoşa Mevlevi hanesinden almaktadır. 1963-1974 yıllarında şehit olan 163 şehidimizin kabirleri bu şehitlikte bulunmaktadır.

Boğaz Şehitliği

1974 · Boğaz, Girne · TSK şehitleri

Kıbrıs Barış Harekatı sonucunda şehit olan Türk silahlı Kuvvetleri askerlerinin (subay, ast subay, erbaş, erler) ve bazı Kıbrıslı Türk askerlerin anısına Türkiye tarafından yaptırılan Boğazköy’deki şehitliktir. Şehitlikte, on sekiz subay, on beş astsubay, iki yüz altmış dört erbaş ile er ve otuz dört mücahit olmak üzere 331 şehit kabri vardır. Ağustos 2002 yılında GKK tarafından anıtsal bir yapı haline getirilen şehitlik içinde Büyük bir Türk askeri, dört aslan, dört adet kompozisyon içeren anıtsal türden heykel ve beş adet rölyef mimar Tankut Öktem tarafından yapılmıştır.

Karaoğlanoğlu Şehitliği

1974 · Girne · TSK şehitleri

Karaoğlanoğlu Şehitliği, Kıbrıs Barış Harekatı sonucunda şehit olan Türk Silahlı Kuvvetlerinin (subay, Astsubay, Çavuş, erbaşlar ve erler) anısına Türkiye tarafından yapılan Girne’deki şehitliktir. Şehitlikte Kıbrıs Barış Harekatı’nda Kıbrısa ilk çıkan Türk Silahlı Kuvvetleri Alayının komutanı olan Albay Halil İbrahim Karaoğlanoğlu’nun ismi verilmiştir. Sekiz subay, beş Astsubay, elli sekiz erbaş ve er olmak üzere toplam 71 Türk Silahlı Kuvvetleri askerinin kabri vardır. Şehitlik girişindeki iki ana sütün Kıbrıs Türkleri tarafından anavatan olarak kabul edilen Türkiye’ye açılan kapıyı temsil etmektedir. Batıdaki heykeller KKTC’yi temsil ederken, doğuda yer alan heykeller Türkiye’yi temsil etmektedir. Bu iki heykel arasında bulunan boşluk ise Türkiye’ye açılan pencereyi temsil eder. Heykellerin dört ayrı ayak üzerinde durması ise düzenlenen Barış Harekatı’nın dört gün içinde tamamlandığını belirtir.

Ortaköy Şehitliği

1974 · Lefkoşa · TSK ve mücahit şehitleri

Kıbrıs Barış Harekatı sonucunda şehit olan Türk Silahlı Kuvvetleri askerleri ve Mücahitler anısına Lefkoşa Ortaköy Mezarlığı içinde bir bölüme yapılan şehitliktir. İki subay, altı Astsubay, doksan erbaş ve er olmak üzere yetmiş yedi mücahit ve mücahide şehit, ayrıca Kayıp Şahıslar Komitesi’nce yapılan çalışmalar sonucu kimlikleri belirlenen kayıp şehitlerimizden elli iki şehidimiz olmak üzere toplam 227 şehidimizin kabirleri bu şehitlikte bulunmaktadır.

Canbulat Şehitliği

1974 · Gazimağusa · 28 şehit

1974 birinci ve ikinci Barış Harekatında Mağusa muharebelerinde şehit olanlardan 28 şehidimiz, Canbulat Burcu yanında bulunan, 1 Ağustos 1968 yılında, tüm dönemlerde şehit olanların anısına tamamlanan şehitler anıtının yanındaki alana gömülmüştür. Bu alanda yeni düzenlemelere gidilerek şehit mezarları tanzim edilmiş, yazıları yazılmış ve şehitlik şu andaki görünümüne kavuşturulmuştur. Şehitlikte 2 çocuk, 19 Mücahit, 1 sivil Türkiye Cumhuriyeti mensubu, TSK mensubu Er ve 31 rütbesi/ünvanı bilinmeyen (8 bayan, 23 erkek) olmak üzere toplam 54 şehit yatmaktadır.

TCG Kocatepe – Deniz Şehitliği Anıtı

21.07.1974 · Baf açıkları · 68 denizci şehit

1974 Kıbrıs Barış Harekatı sırasında 21 Temmuz 1974 tarihinde Kocatepe Gemisi’nin batması sonucu şehit düşen 68 denizci personelinin anısına temsili olarak yaptırılan şehitliktir.

Kıbrıs Türk Kuvvetleri Alayı Şehitliği

1963–1965 · Ortaköy, Lefkoşa · 5 TSK şehidi

Lefkoşa’da KTKA’ında 1963-1965 yıllarında şehit olan 5 Türk Silahlı Kuvvetleri askeri için Ortaköy Mezarlığı’nın içinde ayrı bir bölüme yapılan şehitliktir. Şehitlik 227 Ağustos 1963 tarihinde Alay Şehitliği olarak tescil edilmiş olup Şehitlik Abidesi şehitliği yaptırılmıştır.

Yeşilırmak Şehitliği

Yeşilırmak Şehitliğinde, 1964 ile 1974 yılları arasında, Yeşilırmak Köyü ve civarı köylerini kahramanca savunurken şehit olan 15 şehidimiz bulunmaktadır. 1 şehidin temsili türbesi olmasına rağmen naaşı şehitlikte bulunmamaktadır. 1974 yılında şehitliğin çevre duvarı ve tanzimi köy halkı sancaktarlığın katkılarıyla yapılmıştır. Haziran 2006 tarihinde Sivil Savunma Teşkilatı katkılarıyla bakım ve tadilatı yapılarak ziyarete açılmıştır.

Çifte Mazgallar Şehitliği

1964-1965 yıllarında şehit olan ve düşman tehdidi nedeniyle surlar dışındaki mezarlığa defnedilemeyen şehitler Çifte Mazgallar Şehitliğine defnedilmişlerdir. Tamamı dört şehit ve bir çocuk mezarından oluşan 5 şehidimizin kabirleri bu şehitliktedir.

Aydın (Ay Yanni) Şehitliği

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi topraklarında bulunan 1974 yılında kahramanca mücadele eden 10 şehidimizin 5’i toplu mezarda, 5 şehidimizin ise ayrı şehit kabirleri bulunmaktadır.

Baf (Melandra) Şehitliği

Baf (Melandra) Şehitleri GKRY'de bulunmaktadır, 1963-1974 yıllarında kahramanca mücadele eden 2 şehidimiz bulunmaktadır.

Bozalan (Lapityu) Şehitliği

Rumların Bozalan Köyüne yaptıkları saldırılar esnasında 8 Mart 1964 tarihinde şehit düşen 5 mücahidimiz bu şehitlikte yatmaktadır. Şehitlik vakıf malı olan bir tarla içinde yer almaktadır.

Düzkaya (Evdim) Şehitliği

Evdim şehitleri Güney Kıbrıs Rum topraklarında bulunmaktadır, 1964 yılında kahramanca mücadele ederken 2 mücahidimiz şehit olmuştur. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi topraklarında bulunan Düzkaya (Evdimu) Camisi’nin bahçesinde 2 şehit mezarı bulunmaktadır.

Gazi Baf Şehitliği

Gazi Baf Şehitliği rum saldırıları sırasında, şehit düşenlerin defnedildiği bir şehitliktir. Şehitlik 2 Şubat 1964 tarihinde açılmış olup. Barış Harekatı sırasında şehit olan sivil halktan 1964-1974 yıllarında şehit olan 29 şehidimiz Güney Kıbrıs Rum Yönetimi topraklarında bulunan Gazi Baf Şehitliği kabirlerinde yatmaktadırlar.

Limasol Şehitliği

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi bölgesinde Arnavut Cami bahçesinde bulunan Limasol şehitliğinde, 1958-1964 yıllarında şehit olan 26 Kıbrıslı Türk kahraman şehidimizin kabirleri bulunmaktadır.

Poli Şehitliği

Poli şehitleri Güney Kıbrıs Rum Yönetimi topraklarında bulunmaktadır, 1964-1974 yıllarında kahramanca mücadele ederken 4 mücahidimiz şehit olmuştur. Şehitlikte 4 mezar bulunmakta 2’si boş kayıp şehitler için temsili olarak yapılmıştır.

Yeşilova (Mandriya) Şehitliği

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi topraklarında bulunan Beşiktepe (Melandra) şehitliğinde 1957 ve 1958 yıllarında kahramanca mücadele eden 2 şehidimizin kabirleri bulunmaktadır.

Larnaka Şehitliği

1974 yılında Larnaka’da meydana gelen çatışmalarda şehit olan 13 kahraman şehidimiz Larnaka bölgesinde bulunan Türk Şehitliğinde yatmaktadır.

Topçuköy Şehitliği

Milli mücadele yılları ve 1974 Barış Harekatı esnasında şehit olan 8 Topçuköy şehidimizin bulunduğu ve bir kayıp şehidimizinde temsili olarak kabri bulunmaktadır. Şehitlik 1984 yılında yapılmıştır. İskele kazasına bağlı Topçuköy’de bulunmaktadır.

Görneç Şehitliği

22 Temmuz 1974 Barış Harekatında köylerini savunurken köy sırtlarında şehit düşen Ali İNCE, Ahmet İNCE ve Celal SARI’nın kabirlerinin bulunduğu şehitliktir.

Gaziveren Şehitliği

1964-1974 yılları arasında Gaziveren’de şehit düşen 15 Kıbrıslı Türk şehit vardır. Bunlardan 6 tanesi köy kabristanlığı şehitliğinde, 5 şehidimiz ise Lefke Kemal Özalper şehitliğindedir.

Çanakkale Şehitliği

Gazimağusa’da bulunan Çanakkale şehitliğinde 33 mezar bulunmaktadır. Birinci Dünya Savaşı sırasında İngilizler tarafından Süveyş Kanalı ile Çanakkale cephesinde esir edilerek Mağusa’daki Karakol esir kampına getirildikten sonra gerek kötü muamele, gerekse firara teşebbüs gerekçesi ile Türk esirleri şehit edilmişlerdir. Çanakkale şehitliğinde 33 şehit ayrı ayrı mezarlarda ve 184 şehitte bu 33 mezarın ortasındaki toplu mezarda olmak üzere 217 şehit bulunmaktadır. Esirler arasındaki sanatkarlar tarafından oyularak yapılmış yazıtlı ve bir bölümü bezemeli mezar taşları bulunmaktadır. Mezar taşlarının en eskisi 24 kasım 1916, en yenisi ise 18 Şubat 1920 tarihlidir. Şehitlerin anısını için Kıbrıs Türk Federe Devleti’nin 5’inci Kuruluş yıldönümü olan 13 Şubat 1980 tarihinde buraya bir anıt dikilmiştir.

Serdarlı - Gönendere Şehitliği

1960-1974 milli mücadele yıllarında, Serdarlı Bölgesinde şehit olanlar çeşitli mezarlıklarda dağınık bir şekilde gömülü bulunmaktadır. Serdarlı Bölgesinde şehit olanların toplam 21 kişiden 15 şehidin kabirleri köy mezarlığında 3 şehidimizin kabri Serdarlı Cami avlusunda, 2 şehidimizin kabri ise köy içerisinde bulunmaktadır.

Bağlıköy Şehitliği

Bağlıköy Şehitliği: 1958-1974 olaylarında şehit düşen 17 Kıbrıslı Türk’ten 3 Kıbrıslı Türk’ün naaşı 1986 yılında Bağlıköy Camisi avlusuna nakledilerek defnedilmiştir. Geriye kalan 14 şehit ise ülkemizin diğer şehitliklerine defnedilmiştir.

Taşpınar Şehitliği

1964-1974 Milli mücadele yıllarında Rumlar tarafından yapılan saldırılarda, Taşpınar Köyü’nü korumak için köyde kalınarak, kanının son damlasına kadar savaşıp 12 şehit verilmiştir. 9 şehidimizin Taşpınar şehitliğinde. Bunlardan ayrı olarak 1964 yılında şehit olan 3 şehidimizin mezarı köy kabristanlığında bulunmaktadır. Şehitlik köy kabristanlığının içerisine kurulmuştur.

Doğancı Şehitliği

Doğancı’da 1974 Barış Harekatı esnasında şehit olan 3 kahraman şehidimizden ikisi Doğancı mezarlığında bir tanesi de Doğancı Cami avlusunda bulunmaktadır.

Erenköy Şehitliği

Erenköy 1958-1964 yılları arasında Türk Mukavemet Teşkilatının silah ve cephane kaynağı olması ve 1964-1974 yıllarındaki Rum saldırılarında, kendisinden sayıca çok üstün olan düşman karşısındaki şanlı direnişi ile Türk Mukavemet tarihinde önemli bir yer tutmaktadır. Rum ve Yunanlıların ENOSİS çabaları karşısında Erenköy Direnişi Kıbrıs Türkünün tarihinde bir destan olmuştur. Bu destanın yaratılmasında binlerce kahramanımız yer almış ve birçok kardeşimiz şehitlik mertebesine ulaşmıştır. Şehit olanlardan 13 Mücahidimizin naaşları Erenköy Şehitliğine defnedilmiştir. Rumların sayı ve silahça çok üstün kuvvetlerle yaptığı saldırı durdurulmuş ve her türlü zorluğa karşı Erenköy’de Türk varlığı korunmuştur. Erenköy Şehitliği 8 Ağustos 2009 tarihinde restore edilerek ziyarete açılmıştır.

Öğretmen Kemal Özalper Şehitliği

1964 ve 1974 mutlu Barış Harekatında Bozdağ, Gaziveren, Çamlıköy, Bağlıköy ve Lefke yerleşim yerlerinde meydana gelen çatışmalarda şehit olan 28 şehidimizin kabirleri bu şehitliktedir.

Küçükkaymaklı Şehitliği

Küçükkaymaklı Şehitliği, 1956-1960 yıllarında Rum EOKA canilerinin vahşi saldırıları sonucu şehitlik mertebesine ulaşan 5 Polis, 1 Polis Yardımcısı, 6 TMT mensubu, 15 rütbesi/ünvanı bilinmeyen Türklerden toplam 27 şehidin gömülü olduğu yerdir. Şehitlik, Küçükkaymaklı mezarlığının içerisinde yer almaktadır. Rum EOKA canilerinin yollarda kurdukları pusular sonucu şehit edilen, evinde sessizce otururken katledilenler, çalıştığı işyerinde Rumlar tarafından vurulanlar, İngiliz askerleri tarafından kurşunlananlar ve Rumların ENOSİS arzularını önlemek için Türk Mukavemet Teşkilatı saflarında hizmet ederken kendi yaptıkları bombaların patlaması suretiyle şehit düşenler burada yatmaktadır.