Sıkça sorulan sorular

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1'inci maddesi uyarınca, şehit yakınları, gazi ve gazi yakınlarının istihdam işlemleri Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.

19 Şubat 2014 tarihli ve 28918 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6518 sayılı Kanun'un 40'ıncı maddesi ile, İçişleri Bakanlığı tarafından yürütülen şehit yakınları ve gazilerin istihdamına ilişkin iş ve işlemler Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürlüğü'ne devredilmiştir.

İstihdam hakkı sahipleri şunlardır:

• 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malulü sayılanlardan hayatını kaybedenlere iki, malul olanlara bir kişi,
• Vazife ve harp malullüğü kapsamındaki TSK mensubu ve güvenlik görevlilerinden hayatını kaybedenlerin yakınlarına iki, malul olanlara bir kişi,
• Vazife malullüğü kapsamında bulunan diğer kamu görevlilerinden hayatını kaybedenlerin yakınlarına veya malul olanlara bir kişi,
• Terör mağduru sivil vatandaşlardan terör eylemleri nedeniyle hayatını kaybeden veya engelli hale gelenler ile Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumuna ait fabrika, işletme, müessese veya bağlı ortaklıklarda görevli olanlardan patlayıcı maddelerin üretimi, incelenmesi, muhafazası, nakli, imha edilmesi ve zararsız hale getirilmesi sırasında oluşacak patlamalardan dolayı hayatını kaybedenlere bir kişi,
• 15 Temmuz darbe girişiminde hayatını kaybedenlere iki, malul olanlara bir kişi,
• 15 Temmuz darbe girişiminde malul sayılmayacak derecede yaralanan vatandaşlara bir kişi.

Bu kapsamda sadece 1 kişi yararlanabilir. Hak sahipleri; kendisi veya eşi ya da çocuklarından birisi, eşi ve çocukları yoksa kendisi veya kardeşlerinden birisidir.

Bu kapsamda sadece 1 kişi yararlanabilir. Hak sahipleri; kendisi veya eşi ya da çocuklarından birisi, eşi ve çocukları yoksa kendisi veya kardeşlerinden birisidir.

Bu kapsamda sadece 1 kişi yararlanabilir. Hak sahipleri; kendisi veya eşi ya da çocuklarından birisi, eşi ve çocukları yoksa kendisi veya kardeşlerinden birisidir.

Toplam 2 kişi yararlanabilir. Hak sahipleri şu şekilde belirlenir:

• Eş veya çocuklardan birisi ile ana, baba veya kardeşlerden birisi,
• Ana, baba ve kardeşleri yoksa eş veya çocuklarından 2 kişi,
• Eş veya çocukları yoksa ana veya babası ile kardeşlerinden birisi olmak üzere 2 kişi,
• Eş veya çocukları yoksa ve ana veya baba bu hakkı kullanmıyorsa kardeşlerden 2 kişi,
• Ana, baba veya kardeşler bu hakkı kullanmıyorsa eş veya çocuklardan 2 kişi.

Toplam 2 kişi yararlanabilir. Hak sahipleri şu şekilde belirlenir:

• Eş veya çocuklardan birisi ile ana, baba veya kardeşlerden birisi,
• Ana, baba ve kardeşleri yoksa eş veya çocuklarından 2 kişi,
• Eş veya çocukları yoksa ana veya babası ile kardeşlerinden birisi olmak üzere 2 kişi,
• Eş veya çocukları yoksa ve ana veya baba bu hakkı kullanmıyorsa kardeşlerden 2 kişi,
• Ana, baba veya kardeşler bu hakkı kullanmıyorsa eş veya çocuklardan 2 kişi.

Toplam 2 kişi yararlanabilir. Hak sahipleri şu şekilde belirlenir:

• Eş veya çocuklardan birisi ile ana, baba veya kardeşlerden birisi,
• Ana, baba ve kardeşleri yoksa eş veya çocuklarından 2 kişi,
• Eş veya çocukları yoksa ana veya babası ile kardeşlerinden birisi olmak üzere 2 kişi,
• Eş veya çocukları yoksa ve ana veya baba bu hakkı kullanmıyorsa kardeşlerden 2 kişi,
• Ana, baba veya kardeşler bu hakkı kullanmıyorsa eş veya çocuklardan 2 kişi.

Bu kapsamda sadece 1 kişi yararlanabilir. Hak sahipleri; kendisi veya eşi ya da çocuğu, eşi ve çocuğu yoksa kendisi veya kardeşlerden birisidir.

Bu kapsamda sadece 1 kişi yararlanabilir. Hak sahipleri; kendisi veya eşi ya da çocuğu, eşi ve çocuğu yoksa kendisi veya kardeşlerden birisidir.

Toplam 2 kişi yararlanabilir. Hak sahipleri şu şekilde belirlenir:

• Eş veya çocuklardan birisi ile ana, baba veya kardeşlerden birisi,
• Ana, baba ve kardeşleri yoksa eş veya çocuklarından 2 kişi,
• Eş veya çocukları yoksa ana veya babası ile kardeşlerinden birisi olmak üzere 2 kişi,
• Eş veya çocukları yoksa ve ana veya baba bu hakkı kullanmıyorsa kardeşlerden 2 kişi,
• Ana, baba veya kardeşler bu hakkı kullanmıyorsa eş veya çocuklardan 2 kişi.

Bu kapsamda hayatını kaybedenler için toplam 1 kişi istihdam hakkı tanınmıştır. Bu haktan öncelikle eşi veya çocuklarından birisi yararlanabilir; eşi veya çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi bu haktan faydalanabilir.

Bu durumdaki kişiler için toplam 1 kişi istihdam hakkı bulunmaktadır. Hak sahibinin kendisi veya eşi ya da çocuklarından birisi yararlanabilir; eşi ve çocukları yoksa kendisi veya kardeşlerinden birisi bu haktan faydalanabilir.

Bu kapsamda hayatını kaybedenler için toplam 1 kişi istihdam hakkı tanınmıştır. Öncelikle eşi veya çocuklarından birisi yararlanabilir; eşi ve çocukları yoksa anne, baba veya kardeşlerinden birisi bu haktan faydalanabilir.

Bu şekilde hayatını kaybedenler için toplam 1 kişi istihdam hakkı bulunmaktadır. Öncelikle eşi veya çocuklarından birisi yararlanabilir; eşi ve çocukları yoksa anne, baba veya kardeşlerinden birisi bu haktan faydalanabilir.

15 Temmuz darbe girişiminde şehit olanlar için toplam 2 kişi istihdam hakkı tanınmıştır. Bu haktan eş veya çocuklarından birisi ile ana, baba veya kardeşlerinden birisi olmak üzere iki kişi yararlanabilir.

15 Temmuz darbe girişiminde malul olanlar için toplam 1 kişi istihdam hakkı bulunmaktadır. Hak sahibinin kendisi veya eşi ya da çocuklarından birisi yararlanabilir; eşi ve çocuğu yoksa kendisi veya anne, baba ya da kardeşlerinden birisi bu haktan faydalanabilir.

Bu kapsamda yaralananlar için toplam 1 kişi istihdam hakkı tanınmıştır. Hak sahibinin kendisi veya eşi ya da çocuklarından birisi yararlanabilir; eşi ve çocuğu yoksa kendisi veya anne, baba ya da kardeşlerinden birisi bu haktan faydalanabilir.

İstihdam hakkından yararlanacak kişiler şu şekilde belirlenmiştir:

• İki hak sahipliği durumunda; eş veya çocuklardan bir kişi, anne, baba veya kardeşlerden bir kişi olmak üzere toplam 2 kişi,
• Eş veya çocukları yoksa, anne, baba veya kardeşlerden toplam 2 kişi,
• Anne, baba ve kardeşleri yoksa, eş veya çocuklardan toplam 2 kişi,
• Ana, baba veya kardeşlerin bu hakkı kullanmaması durumunda eş veya çocuklardan toplam 2 kişi,
• Tek hak sahipliği durumunda; kendisi, eşi veya çocuğu, eşi ve çocukları yoksa kendisi veya kardeşlerinden 1 kişi.

Uyarı: Tek hak sahipliği durumunda ve eş veya çocukların bulunması halinde bu haktan anne, baba veya kardeşler yararlanamaz.

İstihdam hakkından yararlanamayacak kişiler şunlardır:

• Bir başkasının bakımına muhtaç olacak derecede engelli olanlar,
• Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu ilgili valilerce tespit edilenler,
• Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrada sayılan kurumlarda görev yapanlar, istihdam hakkını sağlayan olayın meydana geldiği tarihten sonra söz konusu kurum ve kuruluşlarında görev yapmakta iken bu görevinden ayrılmış olanlar,
• Atama onayı alınmasına rağmen göreve başlamayanlar, ataması yapılanlardan görevlerinden ayrılanlar ile görevlerine son verilenler (yeniden) istihdam hakkından faydalanamazlar.

28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 51 inci maddesiyle, bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “ile kırk beş yaşını bitirmiş olanlar” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. 45 yaşından büyük hak sahipleri 65 yaşına kadar başvuruda bulunabilir.

Başvurular; istihdam hakkından yararlanmak isteyenlerin ikamet ettikleri ildeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne yapılacaktır.

Başvuru sırasında istenilen belgeler şunlardır:

• 1 adet Biyometrik Fotoğraf (fotoğraf ebatları 50 mm x 60 mm),
• Kimlik Fotokopisi.

Başvuru esnasında düzenlenecek belgeler şunlardır:

• İstihdam başvuru formu,
• SGK’dan hangi kanun kapsamına girdiğine dair belge (Kayıt esnasında sistemde SGK kaydı bulunmayanlardan istenecektir).

Hak sahipliğinin belirlenmesi için istenilecek belgeler şunlardır:

• Öğrenim Durum Belgesi/Diploma/Noter Onaylı Diploma Örneği,
• SGK’dan hangi kanun kapsamına girdiğine dair belge,
• Hak Sahiplerinden Noter Tasdikli Feragatname,
• Adli Sicil Belgesi (Sabıka Kaydının konu kısmı “Devlet Memuriyeti” yazılı olarak alınacak),
• Askerlik Durum Belgesi (Erkek başvuru sahipleri için),
• Sağlık Kurul Raporu,
• Ayrıca öğrenim durumları itibariyle ihraz ettikleri diğer belgeler (Örneğin pedagojik formasyon belgesi, hukuk mezunları için avukatlık staj belgesi vb.).

Not: İlkokul Diploması olmayanlar için MEB Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünden alınan “Yetişkinler II. Kademe Eğitimi Başarı Belgesi” kabul edilmektedir.

Hak sahibi tespit komisyonu, illerde vali veya valinin görevlendirdiği vali yardımcısı başkanlığında; Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürü, Sosyal Güvenlik İl Müdürü ve Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürü'nün teklifi üzerine vali tarafından görevlendirilen bir kişiden oluşur. Komisyon, gündem olduğunda başvuruları görüşmek için haftada en az bir kez toplanır.

Başvurunun yapıldığı il müdürlüğündeki komisyon, başvurunun Kanun kapsamında olup olmadığını durum belgesi ile tespit eder. Durum belgesi ile Kanun kapsamına girdiği belirlenen başvuru sahiplerinin istihdam hakkı sahibi olup olmadığı, aynı komisyon tarafından istihdam hak sahipliği belgesi ile belirlenir. İkinci istihdam hakkını kullanmak için yapılan başvurularda, yeniden durum belgesi düzenlenmeksizin doğrudan istihdam hak sahipliği belgesi düzenlenir.

Belgelerin düzenlenmesi için gereken bilgi ve evrak, komisyon tarafından başvuru sahiplerinden veya ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından temin edilir. Başvurunun Kanun kapsamına girmediği veya başvuru sahibinin istihdam hakkı sahibi olmadığı tespit edilirse, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ilgiliye gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak bilgi verir. Bu işlemlere ilişkin belgeler ve gönderilen yazılar Bakanlığın ilgili modülüne yüklenir.

Hak sahipleri şu kurumlara atanabilir:

• Genel bütçeli kamu kurumları,
• Özel bütçeli kamu kurumları,
• Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar,
• Sosyal Güvenlik Kurumları,
• Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları,
• İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları,
• Özel kanunla kurulan diğer her türlü kamu kurum ve kuruluşları.

Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul veya ilkokul mezunu olanlar hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanlar ise atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla bu unvanlara atanır. Bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları memur, ilkokul ve ortaokul mezunları ise hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara atanır. Atama teklifleri Çalışma Genel Müdürlüğünce yapılır.

Gazilerin kendilerinin istihdam hakkından yararlanmaları ve ilköğretim, ortaokul veya ilkokul mezunu olmaları halinde atama teklifleri memur unvanlı kadro ve pozisyonlara yapılır. İşçi kadrolarına yapılacak atama teklifleri ise sürekli işçi unvanlı kadroya yapılır.

Kamu kurum ve kuruluşları, bu kapsamdaki taleplerini her yılın ocak ve temmuz aylarının son gününe kadar Strateji ve Bütçe Başkanlığı e-uygulaması üzerinden iletir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürlüğü, atama tekliflerini bu talepleri esas alarak yapar. Taleplerin yeterli olmaması halinde Genel Müdürlük resen atama teklifi yapar.

Hak sahiplerinin kura sonucu yapılacak atamalarında, atama teklifinin yapılmasıyla birlikte diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın, atama teklifi yapılan kamu kurum ve kuruluşlarına kadro ve pozisyonlar ihdas, tahsis ve vize edilmiş ve mevzuatı uyarınca düzenlenen ilgili cetvel ve bölümlere eklenmiş sayılır.

Başvuru sahibinin iş hakkı kapsamında olmaması veya kanun ve yönetmelikte belirtilen diğer şartları taşımaması nedeniyle iş hakkından yararlanamayacağının tespiti halinde, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından ilgiliye gerekçeli karar yazılı olarak bildirilir.

Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, başvuruya ilişkin belgeleri modül üzerinden Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürlüğüne iletir. Genel Müdürlük bu belgeleri son kontrolden geçirir; herhangi bir eksiklik veya mevzuata aykırı karar tespit ederse, karar düzeltmesi için dosyayı İl Müdürlüğüne iade eder. Bu durumda İl Müdürlüğü kararı düzeltir ve varsa eksik bilgi ve belgeleri modül üzerinden yeniden Genel Müdürlüğe gönderir. Genel Müdürlük gerekli görürse başvuruya ilişkin diğer kamu kurum veya kuruluşlarıyla yazışma yapabilir.

Bu durumda, iş hakkı başvurusunu ilk yapan kişinin ikamet ettiği ilin Valiliği bünyesinde “Uyuşmazlık Komisyonu” oluşturulur. Komisyon, hak sahiplerinden birinin başvurusu üzerine veya birden fazla başvuru nedeniyle hak sahibi tespit komisyonu tarafından toplanabilir. Kanun kapsamına girmeyenler, yani hak sahibi olmayanlar uyuşmazlık komisyonuna başvuramaz; komisyon yalnızca hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklarda yetkilidir.

Hak sahipleri, istihdam hakkını kimin kullanacağı konusunda mutabakat sağlayamaz ve feragat vermezse, uyuşmazlık komisyonu sorunu çözerek iş hakkını kimin kullanacağını belirler. Komisyon, iş hakkından yararlanabilecek tüm hak sahiplerine yazılı bildirimde bulunarak iş hakkından yararlanmak isteyip istemediklerini sorar. Bu yazıya tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde yanıt verilmezse, o kişi iş hakkından vazgeçmiş sayılır.

Uyuşmazlık komisyonu, karar verirken iş hakkından yararlanmak isteyen ve başvuru yapan hak sahiplerinin mal varlığı, diğer aile fertlerini geçindirebilme durumu, öğrenim durumu, yaş ve adli sicil kaydı gibi hususları göz önünde bulundurur.

Uyuşmazlık komisyonu kararları, kararın alınmasından itibaren en geç 30 gün içinde iş başvurusunda bulunan hak sahiplerine tebliğ edilir. Hak sahipleri bu karara, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak itiraz edebilir. İtiraz halinde uyuşmazlık komisyonu itirazı 30 gün içinde karara bağlar. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürlüğüne gönderilen uyuşmazlık komisyonu kararının mevzuata aykırı olduğu tespit edilirse, Genel Müdürlükçe gerekçesiyle birlikte kararın düzeltilmesi için İl Müdürlüğüne iade edilir. Bunun üzerine uyuşmazlık komisyonu kararı düzelterek Bakanlığa tekrar gönderir.

Başvuruların takibi E-Devlet sistemi üzerinden, atama sonuçları ise https://sosyalatama.aile.gov.tr/ adresinden öğrenilebilir.

Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürlüğünce ataması gerçekleştirilen kişinin il tercihini değiştirme şansı bulunmamaktadır.

Askerlik hizmeti sırasında yaralanan kişilerin, askerlik hizmetini yaptıkları birliğin ve bağlı oldukları kurumun sağlık raporlarına göre Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vazife Malullüğü Tespit Kurullarınca vazife malulü olarak değerlendirilmeleri durumunda kendilerine maaş bağlanmakta, bununla beraber maaş bağlanması halinde de istihdam hakkından yararlanmaları mümkün olmaktadır.

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 inci Maddesi gereğince Kore ve Kıbrıs gazilerinden yalnızca harp malulü statüsünde maaş bağlanmış kişilerin yakınları istihdam hakkından yararlanabilmekte olup, bunun dışındakilerin iş hakkından yararlanmalarına olanak bulunmamaktadır.

Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in Ek 2 nci Maddesi gereğince; terör eylemleri etkisi ve sebebiyle şehit/malul olanların (erbaş/er dahil), Devlet memuru olarak görev yapan eş ve çocukları ile anne, baba ve kardeşlerinin; çalıştıkları kurum veya kuruluşların hizmet birimleri olan yerlere münhasır olmak üzere, aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle atanma talepleri, bu durumlarının ilgili makamlarca belgelendirilmiş olması kaydıyla, kadro imkanları da dikkate alınmak suretiyle ilgili yönetmelikteki kısıtlayıcı hükümlere bakılmaksızın öncelikle yerine getirilir. Bu konuda başvurular çalışılan kurum/kuruluş idaresine yapılır.

Terör eylemleri etkisi ve sebebiyle şehit olan veya çalışamayacak derecede malul olan ya da malul olup da çalışabilir durumda olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların, öğretmen olan eş ve çocukları ile anne, baba ve kardeşleri zorunlu çalışma yükümlülüğünden muaf tutulur. Terör eylemlerinin etkisi ve sebebiyle şehit olan veya çalışamayacak derecede malul olan ya da malul olup da çalışabilir durumda olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların, öğretmen olarak görev yapan eş ve çocukları ile anne, baba ve kardeşlerinin yer değiştirme suretiyle atanma talepleri, bu durumun ilgili makamlarca belgelendirilmiş olması kaydıyla, kadro imkânları da dikkate alınmak suretiyle bu Yönetmelikteki kısıtlayıcı hükümlere bakılmaksızın öncelikle yerine getirilir.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 5 inci Maddesi gereğince terörle mücadele sırasında malul sayılmayacak şekilde yaralananlar, sağlık raporu ve terörle mücadelede yaralandığını belgeleyen komutanlık yazısıyla; terörle mücadelede göstermiş oldukları üstün başarı nedeniyle takdire layık görülenler ise asgarî tugay komutanlıklarınca, Jandarma Genel Komutanlığı için asgarî alay komutanlıklarınca kendilerine verilen takdir belgeleriyle durumlarını belgelendirmeleri halinde öncelikli olarak işe gönderilirler. Bu kapsamdaki iş ve işlemler Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı Türkiye İş Kurumunun merkez ve taşra teşkilatınca yürütülmektedir.

657 Sayılı Devlet Memurlarının Kanunu ile ilgili usul ve esaslar doğrultusunda naklen tayini değerlendirileceğinden şehit yakını ve gazilerimizin çalıştıkları kuruma müracaatları gerekmektedir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının açık iş taleplerinin karşılanması için gönderilecek listelerde Kurum tarafından aşağıda sayılanlara öncelik hakkı tanınır:

• Terörle mücadele sırasında malul sayılmayacak şekilde yaralananlar ile terörle mücadelede üstün başarılarından dolayı komutanlarınca takdire layık görülen yedek subay, erbaş ve erler,
• Öncelik hakkına sahip olanlarda KPSS’ye veya EKPSS’ye girme zorunluluğu aranmaz.

Terörle mücadele sırasında malul sayılmayacak şekilde yaralananlar, askerî hastanelerce kendilerine verilen sağlık kurulu raporu ve terörle mücadelede yaralandığını belgeleyen komutanlık yazısıyla; terörle mücadelede göstermiş oldukları üstün başarı nedeniyle takdire layık görülenler ise asgarî tugay komutanlıklarınca, Jandarma Genel Komutanlığı için asgarî alay komutanlıklarınca kendilerine verilen takdir belgeleriyle durumlarını belgelendirmek suretiyle Kurum il veya şube müdürlüğüne müracaatlarını yapabilmektedirler.

Maluliyeti hakkında kesin işlemli sağlık raporu bulunan ve kendi isteğiyle göreve devam etmek için başvuranlardan, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre göreve devam etmesi uygun olduğu Genelkurmay Başkanlığı’nca onaylananlar, TSK'nde uygun görev yerlerinde mevcut statüleri ile istihdam edilir. Ayrıca Emniyet Teşkilatı personelinden vazife malullüğüne karar verilmiş olanlar, sağlık şartlarının uygun olması durumunda görev veya sınıf değiştirerek kurumlarında operasyonel olmayan birimlerde görev yapabilmektedir.

Ücretsiz seyahat hakkı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 04.03.2014 tarihli, 28931 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren “Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliği” ile düzenlenmiştir. Bu Yönetmeliğin 4. maddesine göre, 4736 sayılı Kanun'un 1. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca demiryolları ve denizyollarının şehir içi ve şehirlerarası hatlarından; belediyelere, belediyelerin kurduğu şirketlere, birlik, müessese ve işletmelere veya belediyelerin yetki verdiği özel şahıs ya da şirketlere ait şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilecek kişiler şunlardır:

• 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkındaki Kanun kapsamında aylık bağlananların kendileri, eşleri, anne ve babaları ile evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış çocukları.
• 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 56. ve mülga 64. maddesi, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 47. maddesinin sekizinci fıkrası, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlarda belirtilen haller kapsamında; hayatını kaybedenlerin, harp veya vazife malulü sayılanlardan aylık almakta iken hayatını kaybedenlerin, harp veya vazife malulü sayılmaları sebebiyle aylık almakta olanların ve harp veya vazife malulü sayılmaları sebebiyle aylık almakta iken sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam etmekle birlikte veya 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesine göre sigortalı olmayı gerektiren bir işte çalışmaya başlamış olmakla birlikte bu aylıkları kesilmesi gerekmeyenlerin kendileri, eşleri, anne ve babaları ile evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış çocukları.
• 5434 sayılı Kanun'un mülga 45. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen haller kapsamında; hayatını kaybedenlerin, harp veya vazife malulü sayılanlardan aylık almakta iken hayatını kaybedenlerin, harp veya vazife malulü sayılmaları sebebiyle aylık almakta olanların ve harp ve vazife malulü sayılmaları sebebiyle aylık almakta iken sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam etmelerinden veya 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında çalışmaya başlamalarından dolayı aylıkları kesilenlerin kendileri, eşleri, anne ve babaları ile evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış çocukları.
• 28/5/1986 tarihli ve 3292 sayılı Vatani Hizmet Tertibi Aylıklarının Bağlanması Hakkında Kanun kapsamındaki hizmetleri sebebiyle vatani hizmet tertibinden aylık bağlananların kendileri, eşleri, anne ve babaları ile evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış çocukları.
• 24/6/2008 tarihli ve 5774 sayılı Başarılı Sporculara Aylık Bağlanması İle Devlet Sporcusu Unvanı Verilmesi Hakkında Kanun'a göre aylık bağlananların kendileri.
• 15 Temmuz darbe girişiminde hayatını kaybedenlerin eşleri, anne ve babaları ile evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış çocukları (667 KHK).
• 15 Temmuz darbe girişiminde malul olan ve malul sayılacak derecede yarası olmayan vatandaşların kendileri, eşleri, anne ve babaları ile evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış çocukları (667 KHK, 675 KHK).

Hak sahipleri, T.C. kimlik numaraları ve bir adet biyometrik fotoğrafla Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerine başvuruda bulunabilirler.

Evet, bu konuda yaptırım öngörülmüştür. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 04.03.2014 tarihli, 28931 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren “Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliği”nin “İdari ve Cezai İşlemler” başlıklı 12. maddesine göre:

• İlgili kurumlar, belediyeler ile belediyelerin yetki verdiği özel şahıs ya da şirketler, ücretsiz ve indirimli seyahat hakkının kullanılması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
• Ücretsiz veya indirimli seyahat hakkının kullandırılmaması hâlinde, bu haktan faydalandırılmayan her kişi için mülki idare amiri tarafından, toplu taşıma aracının tarifesi üzerinden elli tam bilet bedeli tutarında idari para cezası uygulanır.
• Bu idari para cezaları, tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir ve genel bütçeye gelir kaydedilir.

Genel Müdürlük tarafından basımı gerçekleştirilen kartlar, hak sahiplerinin başvuru formunda belirttiği adreslere PTT Kargo hizmeti ile gönderilir. Adresinde bulunamayan kart sahiplerinin posta kutularına, kargo görevlisince ertesi gün tekrar gelineceğine dair bir ihbar belgesi bırakılır. Ertesi gün de kart sahibi adresinde bulunamazsa, kargo görevlisi kartı Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne teslim eder ve bu durumu bildiren bir not kart sahibinin posta kutusuna bırakılır. Adresinde bulunamadığı için kartını alamayan hak sahipleri, kartlarını il müdürlüğünden imza karşılığında teslim alabilirler.

Evet, 4736 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi uyarınca, bu maddenin yürürlüğe girdiği 02.08.2013 tarihinden önce yetim aylığı alan ve ücretsiz seyahat hakkı bulunanların, bu aylıkları almaya devam ettikleri sürece ücretsiz seyahat hakkı da devam eder.

Toplu Konut İdaresi (TOKİ) tarafından faizsiz konut kredisi, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 56. maddesi ile mülga 45. ve 64. maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 47. maddesi ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'a göre veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malulü olmaları sebebiyle kendilerine aylık bağlanan kişilere, bir konut ile sınırlı olmak kaydıyla verilir.

Aynı kanunlar kapsamındaki sebeplerle hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri ile harp veya vazife malullüğü aylığı almakta iken faizsiz kredi hakkından yararlanmadan vefat edenlerin dul ve yetimleri de bu haktan yararlanabilir. Bu durumda kredi, bir konut ile sınırlı olmak üzere öncelikle dul eşe; eş hayatta değilse veya evlenmişse, kredi kullanacak çocuklardan en az birinin yetim aylığı alması şartıyla, aylık bağlanma koşullarına bakılmaksızın talepte bulunan çocuklara müştereken; bu kişiler bulunmadığı takdirde öncelikle anaya olmak üzere ana veya babaya konut sahibi olmaları amacıyla verilir.

Ayrıca, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ve 675 sayılı KHK ile 15 Temmuz darbe girişiminde hayatını kaybedenlerin hak sahipleri ile malul olan ve malul sayılmayacak derecede yaralanan vatandaşlara da faizsiz konut kredisinden yararlanma imkânı sağlanmıştır.

Harp veya vazife malulü sayılanlardan sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam eden kamu görevlileri ile ilgili mevzuatına göre aylık bağlanan malullerden, 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında çalışmaya başlamaları nedeniyle aylıkları kesilenler de bu haktan yararlanır.

Uygulamalar, 13.02.2014 tarih ve 28912 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren “Toplu Konut İdareleri Tarafından Şehit Ailelerine Harp ve Vazife Malulleri ile Dul ve Yetimlerine Açılacak Faizsiz Konut Kredisi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre yürütülür.

Hak sahiplerinin kredi başvurusu için gerekli belgeler şunlardır:

• Kredi istek dilekçesi,
• Kredinin müştereken kullanılması halinde diğer hak sahiplerinin kredi kullanmaktan vazgeçtiklerini belirten noter onaylı feragatname,
• SGK hak sahipliği belgesi,
• Nüfus cüzdanı fotokopisi,
• Konuta ilişkin tapu senedi ve örneği ile yönetmelikte belirtilen diğer belgeler.

Başvurular, bu belgelerle krediye aracılık eden banka şubelerine yapılmalıdır.

Faizsiz konut kredisi uygulaması, 13.02.2014 tarih ve 28912 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren “Toplu Konut İdareleri Tarafından Şehit Ailelerine Harp ve Vazife Malulleri ile Dul ve Yetimlerine Açılacak Faizsiz Konut Kredisi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre yürütülür. Yönetmeliğin 4. maddesinde hak sahiplerinin belirlenmesine ilişkin şu düzenlemeler yer alır:

Hayatını kaybedenler için: 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 56. maddesi ile mülga 45. ve 64. maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 47. maddesi ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar kapsamında hayatını kaybedenlerden; öncelikle dul eşe, eş hayatta değilse veya evlenmişse, kredi kullanacak çocuklardan en az birinin yetim aylığı alması şartıyla, aylık bağlanma koşullarına bakılmaksızın talepte bulunan çocuklara müştereken, bu kişiler bulunmadığı takdirde öncelikle anaya olmak üzere ana veya babaya, bir konut ile sınırlı olmak kaydıyla kredi verilir.

Harp veya vazife malulleri için: 5434 sayılı Kanun'un 56. maddesi ile mülga 45. ve 64. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi ve 2330 sayılı Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malulü olmaları sebebiyle kendilerine aylık bağlananlardan; öncelikle malulün kendisine, faizsiz kredi hakkından yararlanmadan ölümü halinde dul eşine, eş hayatta değilse veya evlenmişse, kredi kullanacak çocuklardan en az birinin yetim aylığı alması şartıyla, aylık bağlanma koşullarına bakılmaksızın talepte bulunan çocuklara müştereken, bu kişiler bulunmadığı takdirde öncelikle anaya olmak üzere ana veya babaya, bir konut ile sınırlı olmak kaydıyla kredi verilir.

Malul sayılanlar için: 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun ek 2. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen haller kapsamında harp veya vazife malulü sayılanlardan sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam eden kamu görevlileri ile ilgili mevzuata göre aylık bağlanan malullerden, 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında çalışmaya başlamaları nedeniyle aylıkları kesilenler de faizsiz konut kredisi hakkından, 2985 sayılı Kanun'un ek 2. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen öncelik sıralamasına göre yararlanır.

2021 yılı için hak sahiplerine verilen kredi miktarı 177.000 TL'dir.

5 Nisan 2023 tarihli ve 32154 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7447 sayılı Kanun ile 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun'da yapılan değişiklik sonucunda, İstiklal Savaşı, Kore ve Kıbrıs gazileri olarak bilinen muharip gazilerin şeref aylıkları, sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın asgari ücret tutarında ödenmektedir.

Muharip gaziler ayrıca şu sosyal haklardan yararlanır:

• Kendisi, eşi, 25 yaşını doldurmamış ve evlenmemiş çocukları ile anne ve babası için ücretsiz seyahat hakkı.
• Kendisi ve eşi için sağlık hizmetlerinde katılım payı muafiyeti.
• 200 m²'yi aşmayan tek mesken için emlak vergisi muafiyeti.
• Elektrik enerjisi ücretinde %40, su ücretinde %50 indirim.
• Eş, anne, baba ve çocukları için sosyal tesislerden yararlanma hakkı.
• Yükseköğretimde katkı payı ve öğrenim ücreti alınmaması.
• Kredi ve Yurtlar Kurumundan burs verilmesi.
• Muharip gazi çocuklarının askeri okullara öncelikle alınması.
• Müsabaka yerlerine girme hakkı.
• Müze ve ören yerlerinden ücretsiz yararlanma.
• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı huzurevlerinden ücretsiz yararlanma.
• Devlet Tiyatrolarından ücretsiz yararlanma.

1005 sayılı Kanun kapsamında şeref aylığı alanlar ve eşlerinden sağlık hizmetleri için katılım payı alınmaz. Ayrıca şeref aylığı alan kişilerden ilave ücret de tahsil edilmez.

5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na tabi vazife malulü gaziler ile 3713 ve 2330 sayılı kanunlara tabi terörle mücadele malulü gaziler arasındaki hak farklılıkları, mevcut yasal düzenlemelerden kaynaklanmaktadır. Bu farklılıkların giderilmesi için yeni yasal düzenlemeler yapılması gerekmektedir.

Bu konuda 12.07.2012 tarihli ve 28351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6353 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemelerde mevcut hakların genişletilmesi sağlanmıştır. Ayrıca 02.08.2013 tarihinde kabul edilen 6495 sayılı Kanun ile vazife ve harp malulleri ile terör mağduru sivil vatandaşların haklarında önemli iyileştirmeler yapılmıştır. Bu Kanun ile harp ve vazife malullerine kamuda istihdam hakkı, faizsiz konut kredisi hakkı, ücretsiz seyahat hakkı, elektrik ve su indirimi, ana babaya aylık bağlanmasında muhtaçlık şartının kaldırılması, ek ödeme ve öğrenim yardımı gibi birçok yeni hak sağlanmış ve önceden sağlanan hakların kapsamı genişletilmiştir.

Mevzuat değişikliği gerektiren konularda, mevzuatta değişiklik yapılması halinde sosyal haklarda yeni kazanımlar söz konusu olabilecektir.

Devlet Övünç Madalyası; 24.10.1983 tarihli ve 2933 sayılı Madalya ve Nişanlar Kanunu ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkin 7.8.1988 tarihli ve 19892 sayılı Devlet Madalya ve Nişanları Yönetmeliği hükümlerine göre verilir.

Bu madalya, Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile; yurt içinde veya yurt dışında görev ve sorumluluk anlayışı içinde feragat ve fedakârlık, başarı ve yararlılık göstererek Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Milleti adına haklı gurur kaynağı olan ve bu nedenle malul olan kişilere, ayrıca şehit olan kişilerin mirasçılarına verilen madeni ve altın kaplama bir semboldür.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti tarafından Kıbrıs Barış Harekâtı'na katılan gazilere "Milli Mücadele Madalyası" verilmesine yönelik işlemler halen sürdürülmektedir.

Bu kapsamda başvuruların Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerine yapılması gerekmektedir.

Şehit yakınlarına mevzuatla tanınan haklar ve sağlanan yardımlar şunlardır:

• Ölüm yardımı ve harcırah ödenmesi (erbaş/er hariç): 3713 ve 2330 sayılı kanunlar kapsamında.
• Nakdi tazminat ödenmesi: 3713 ve 2330 sayılı kanunlar kapsamında.
• Sosyal Güvenlik Kurumunca (SGK) aylık bağlanması: 3713, 2330, 5510, 5434, 5233 ve 1005 sayılı kanunlar kapsamında.
• SGK tarafından emekli ikramiyesi ödenmesi (erbaş/er hariç): 3713, 2330, 5510 ve 5434 sayılı kanunlar kapsamında.
• SGK tarafından emsal aylık bağlanması: 3713 sayılı Kanun kapsamında.
• SGK tarafından kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine tabi tutulma: 3713 ve 2330 sayılı Kanunlar ile 5434 sayılı Kanun'un 56, mülga 45 ve 64. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında.
• SGK tarafından 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi ödenmesi (erbaş/er hariç): 3713 sayılı Kanun kapsamında.
• SGK tarafından ek ödeme yapılması: 3713 ve 2330 sayılı Kanunlar ile 5434 sayılı Kanun'un 56, mülga 45 ve 64. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında.
• SGK tarafından eğitim öğretim yardımı yapılması: 3713 ve 2330 sayılı Kanunlar ile 5434 sayılı Kanun'un 56, mülga 45 ve 64. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında.
• Sağlık hizmetlerinden katılım payı alınmaması: 3713, 2330, 5510, 5434 ve 1005 sayılı kanunlar kapsamında.
• Ulaşım araçlarından ücretsiz yararlanma: 3713, 2330, 1005 ve 3292 sayılı Kanunlar ile 5434 sayılı Kanun'un 56, mülga 45 ve 64. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında.
• Askerlik hizmetlerinden muaf tutulma:
  • Askerlik hizmetini yerine getirirken ölen, hakkında gaiplik kararı verilen veya maluliyet aylığı bağlanmasını gerektirecek şekilde malul olanların kardeşlerinden birisi,
  • 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında hayatını kaybedenlerden:
    • Askerlik hizmetini yerine getirmekte olan yükümlüler ile 3713 sayılı Kanun'un 21. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamına giren sivillerin kendilerinden olma çocukları ile aynı anne ve babadan olma kardeşlerinin tamamı,
    • 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsü ve terör eylemi ile bu eylemin devamı niteliğindeki eylemlere, görevi olmadığı hâlde mukavemet ederken şehit olanların kendinden olma erkek çocukları ile aynı anne ve babadan kardeşlerinin tamamı,
    • Güvenlik korucuları dâhil kamu görevlilerinin kendilerinden olma çocuklarının tamamı ile aynı anne ve babadan olma kardeşlerinden biri, askerlik hizmetinden muaftır.
• Kira bedelinin devlet tarafından ödenmesi (erbaş/er hariç): 3713 sayılı Kanun kapsamında.
• Faizsiz konut kredisi verilmesi ve taksitle ev alınması: 3713 ve 2330 sayılı Kanunlar ile 5434 sayılı Kanun'un 56, mülga 45 ve 64. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında.
• Şehit çocuklarının parasız yatılı öğrenciliğe alınması: 3713 ve 2330 sayılı kanunlar kapsamında.
• Şehit ve gazi çocuklarının özel öğretim kurumlarından ücretsiz yararlanması: 3713 ve 2330 sayılı Kanunlar ile 5434 sayılı Kanun'un 56, mülga 45 ve 64. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında.
• Şehit çocuklarının yükseköğrenim kredi yurtlar kurumuna bağlı yurtlardan ve yükseköğrenim kredilerinden öncelikle yararlanması: Şehit çocuklarına Yükseköğrenim Kredi Yurtlar Kurumu tarafından karşılıksız burs verilmesi.
• İstihdam hakkı: Şehit yakınlarına iki, gazilere, vazife malullerine ve terör mağduru sivil vatandaşlara bir (eş, çocuk, anne-baba ve kardeş) istihdam hakkı verilmesi.
• Silah bulundurma ve taşıma yetki belgelerinin vergi ve harç muafiyeti: Şehitlerden intikal eden silahlar ile malullere ait silahlar için 3713, 2330, 1005 ve 5434 sayılı Kanun'un 64. maddesi kapsamında.
• Mesken Vergisi muafiyeti: 1005, 3713, 2330, 5434 ve 5510 sayılı kanunlar kapsamında.
• Gelir Vergisi indirimi: 193 sayılı Kanun kapsamında.
• Elektrik enerjisi ücret indirimi: 1005, 3713 ve 2330 sayılı Kanunlar ile 5434 sayılı Kanun'un 56, mülga 45 ve 64. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında.
• Su ücret indirimi: 1005, 3713 ve 2330 sayılı Kanunlar ile 5434 sayılı Kanun'un 56, mülga 45 ve 64. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında.
• Hususi Damgalı Pasaport verilmesi: Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan kişiler, bu kişilerin eşleri ve yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan öğrenimi devam eden çocuklarına 25 yaşının ikmaline kadar; ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan, aynı zamanda bedensel, zihinsel veya ruhsal engellerinden en az biri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç durumda olduğu resmi sağlık kurumlarının düzenlediği sağlık kurulu raporu ile belgelenen çocuklarına da hususi damgalı pasaport verilir.
• Devlet memuru olarak görev yapan şehit yakınlarının atanması ile şehit eşi öğretmenlerin yer değiştirmeleri: 3713 sayılı Kanun kapsamında.
• Şehit yakınlarının “18 Mart Şehitler Günü”nde idari izinli sayılmaları.
• Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünce sayısal oyunlar bayiliği ruhsatı verilmesi: 3713 sayılı Kanun kapsamında.
• İlk destek yardımı ödenmesi (TSK): 3713 ve 2330 sayılı kanunlar kapsamında.
• Devlet Övünç Madalyası verilmesi: Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile yurt içinde veya dışında gösterdiği sorumluluk ve görev anlayışı içinde feragat ve fedakarlık, başarı ve yararlılık dolu çalışmalarıyla Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Milleti adına haklı gurur kaynağı teşkil ederek malul olanlara ve şehit olan kişilerin belirtilen mirasçılarına verilir.
• Şehit çocuklarının askeri okullara öncelikle alınması: 3713 sayılı Kanun kapsamında.
• Kamu kurum ve kuruluşlarına ait sosyal tesislerden yararlanma: 3713, 2330, 1005, 5434 ve 5510 sayılı kanunlar kapsamında (eş, anne, baba ve çocukları kamu kurum ve kuruluşlarına ait misafirhane ve sosyal tesislerden bu kurum ve kuruluşların kendi personeline uyguladığı ücret tarifesine göre yararlandırılır).
• Yükseköğretimde katkı payı ve öğrenim ücreti alınmaması: 11 Temmuz 2020 tarihli ve 31182 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2020/2755 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 1. maddesi uyarınca; 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 47. maddesi ile 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 23/4/1981 tarihli ve 2453 sayılı Yurt Dışında Görevli Personele Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 28/2/1982 tarihli ve 2629 sayılı Uçuş, Paraşüt, Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat Kanunu, 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki görevlerini ifa ederken hayatlarını kaybedenlerin eş ve çocuklarından; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamındaki maluller ile eş ve çocuklarından; 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında şeref aylığı alanlar ile eş ve çocuklarından; yaş, program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın öğrenci katkı payı/öğrenim ücreti alınmaz. Bu madde kapsamına girmekle birlikte 2020-2021 eğitim-öğretim yılına ilişkin kayıt yaptırma veya kayıt yenileme sırasında ilgili belgeleri ibraz edemeyen öğrencilere, söz konusu belgeleri ibraz ettiği tarihte bu eğitim-öğretim yılına ait ödemiş oldukları öğrenci katkı payı/öğrenim ücretleri ret ve iadeler kaleminden iade edilir.

Şehit yakınları ve gaziler, maaş bağlanması işlemleri için gerekli belgelerle birlikte kendi kurumlarına başvurur. Kurum, belgeleri tamamladıktan sonra dosyayı Sosyal Güvenlik Kurumu Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğüne (Mithatpaşa Cad. No:7 Kızılay-ANKARA) gönderir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün adresi Mithatpaşa Cad. No:7 Kızılay-ANKARA'dır.

Maaş bağlanması için istenen belgeleri Sosyal Güvenlik Kurumu Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünden öğrenebilirsiniz.

Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Kızılay/ANKARA

Telefon: ALO 170

Şehitlik maaşı alan aileler; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerinden yararlanır.

Bu kanunlar kapsamında sağlanan haklar şunlardır:

• Ölüm yardımı ve harcırah ödenmesi
• Sosyal Güvenlik Kurumunca dul ve yetim aylığı bağlanması
• Faizsiz konut kredisi verilmesi
• Şehit çocuklarının yükseköğretimde katkı payından muaf tutulması
• İş hakkı sağlanması
• Elektrik ve su ücreti indirimi
• Özel öğretim kurumlarından ücretsiz yararlanma
• SGK tarafından öğrenim yardımı yapılması
• Ulaşım araçlarından ücretsiz yararlanma

5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre; subay, astsubay, uzman jandarma, sivil memur, uzman erbaş ve erbaş/erlerin vazife malullüğünü gerektiren sebeplerle hayatını kaybetmesi halinde hak sahiplerine aylık bağlanır.

Bu aylık; hizmet süresi 30 yıla (10.800 güne) kadar olanlar için 30 yıl (10.800 gün) hizmet yapmış gibi, hizmet süresi 30 yıldan fazla olanlar için ise fiili ve itibari hizmet süresi toplamı üzerinden hesaplanır.

Vazife malullüğü nedeniyle malul olan subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara hizmet süresi ve malullük derecesi esas alınarak; erbaş/erlere ise öğrenim durumlarına göre hesaplanan miktarlarda aylık bağlanır.

SGK tarafından sağlanan haklarla ilgili ayrıntılı bilgi www.sgk.gov.tr adresinden edinilebilir.

3713 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanan şehit subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşların dul ve yetimleri ile malul olan subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara bağlanan aylıklar; bu kişilerin görevde olan emsallerinin aldığı aylıklardan az olmayacak şekilde SGK tarafından ödenir.

SGK tarafından sağlanan haklarla ilgili ayrıntılı bilgi www.sgk.gov.tr adresinden edinilebilir.

Subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er ile Türk Silahlı Kuvvetlerince görevlendirilen 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılardan aşağıdaki durumlarda hayatını kaybedenlerin hak sahiplerine veya malul olanlara harp malullüğü aylığı bağlanır:

• Harpte fiilen ateş altında bulunmak,
• Harpte, harp bölgelerindeki harp harekat ve hizmetleri sırasında bu harekat ve hizmetlerin sebep ve etkileriyle,
• Harpte veya harbe hazırlık devresinde her çeşit düşman silahlarının etkisiyle,
• Askeri harekatı gerektiren iç tedip ve sınır hareketleri sırasında bu hareketlerin sebep ve etkisiyle,
• Barışta veya olağanüstü hallerde, emir veya görev ile uçuş yapan uçucularla, hangi meslek ve sınıftan olursa olsun emirle görevli olarak uçakta bulunanlardan uçuşun havadaki ve yerdeki sebepleriyle; yine emir ve görev ile dalış yapan dalgıçlarla, hangi meslek ve sınıftan olursa olsun emirle görevli olarak denizaltı gemisinde veya dalgıç kıtasında bulunanlardan denizaltıcılığın veya dalgıçlığın çeşitli sebep ve etkileriyle,
• Anayasanın 92 nci maddesi veya Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensuplarının yabancı ülkelere gönderilmesini gerektiren durumlarda, birliklerin bulundukları yerlerden hareketlerinden itibaren yurt içinde, yurt dışında, yabancı ülkelerde veya yurda dönüş sırasında.

SGK tarafından sağlanan haklarla ilgili ayrıntılı bilgi www.sgk.gov.tr adresinden edinilebilir.

5434 sayılı Kanunun Ek 77'nci maddesi kapsamında; subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşların dul/yetimlerine ya da kendilerine bağlanan aylıklar, kendisinden aylık bağlananların veya kendilerinin emsalleri esas alınarak her yıl kademe ilerlemesi, her üç yılda bir derece yükselmesi işlemine tabi tutulur.

Bu şekilde yükseltilen aylıklarda azami rütbe tavanı; subaylarda kıdemli albaydır. Kıdemli albaylar ile general/amirallere bir üst rütbenin aylığı bağlanır. Astsubaydan subay olanlar, astsubaylar ve uzman jandarmalarda yükselebilecekleri azami derece ve kademe, 926 sayılı Kanunda yer alan aylık gösterge tablolarında belirtilen en yüksek derece ve kademedir. Uzman erbaşların aylık yönünden yükseltilmeleri ise 3269 sayılı Kanunun 16'ncı maddesinde belirtilen esaslara göre yapılır.

Sivil iştirakçiler ile erbaş/erlere uygulanacak azami derece ve kademe; öğrenim durumları ve hizmet sınıfları itibarıyla 657 sayılı Kanuna göre yükselebilecekleri derece ve kademedir. Derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi, kendisinden aylık bağlananların rütbe, kıdem ve unvanlarında herhangi bir değişiklik gerektirmez.

5434 sayılı Kanunun Ek 77'nci maddesi kapsamında; her yıl kademe ilerlemesi ve her üç yılda bir derece yükselmesi işlemine tabi tutulanlardan, başkasının yardım ve desteği olmadan yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak derecede malul olanlara, 16 yaşından büyük işçiler için tespit edilmiş olan otuz günlük asgari ücretin net tutarının iki katı, aylıklarıyla birlikte ayrıca ödenir.

SGK tarafından sağlanan haklarla ilgili ayrıntılı bilgi www.sgk.gov.tr adresinden edinilebilir.

Harp malullüğü gerektiren sebepler ile 2330 ve 3713 sayılı Kanunlar kapsamındaki görevler nedeniyle hayatını kaybedenlerin anne ve babalarına, herhangi bir şart aranmaksızın aylık bağlanır. Ayrıca, vazife malullüğü hükümleri kapsamında hayatını kaybeden erbaş ve erlerin anne ve babaları da aynı şekilde aylık almaya hak kazanır.

6495 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme sonucunda, vazife ve harp malullüğü kapsamındaki şehitler ile terör mağduru sivil vatandaşların anne ve babaları için aranan muhtaçlık şartı kaldırılmıştır. Bu nedenle, bu kapsamdaki anne ve babalara aylık bağlanmasında gelir veya sosyal güvenlik durumu dikkate alınmaz.

11 Temmuz 2020 tarihli ve 31182 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2020/2755 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 1. maddesi uyarınca, belirli kanunlar kapsamında hayatını kaybedenlerin eş ve çocukları ile maluller ve yakınları bu haktan yararlanabilir. Bu kapsam; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 47. maddesi, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 2453 sayılı Yurt Dışında Görevli Personele Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 2629 sayılı Uçuş, Paraşüt, Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat Kanunu ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nu içerir.

Bu haktan yararlanacak kişiler şunlardır:

• 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 2330 sayılı Kanun kapsamındaki görevlerini ifa ederken hayatını kaybedenlerin eş ve çocukları.
• 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 2330 sayılı Kanun kapsamındaki maluller ile eş ve çocukları.
• 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında şeref aylığı alanlar ile eş ve çocukları.

Bu kişilerden, yaş, program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın öğrenci katkı payı veya öğrenim ücreti alınmaz. Başvuru sırasında belgelerini ibraz edemeyen ancak kapsama giren öğrencilere, belgelerini ibraz ettikleri tarihte o eğitim-öğretim yılına ait ödedikleri katkı payı veya öğrenim ücretleri iade edilir.

Bu haktan yararlanmak için şehit veya gazi olduğunu gösteren belge ile öğrencinin kayıtlı olduğu üniversitenin ilgili birimlerine başvurulması gerekir. Belge, personelin bağlı olduğu Kuvvet Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından verilir.

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre, özel öğretim kurumları öğrenci sayısının en az %3'ü kadar öğrenciyi ücretsiz okutmakla yükümlüdür. Bu ücretsiz okutma hakkında, şehit ve malul gazi çocuklarına öncelik tanınır.

19 Şubat 2014 tarihli ve 28918 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6518 sayılı Kanun ile 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 13. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen hüküm gereği, ücretsiz okutmada öncelik şu kişilere verilir:

• 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya bu kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar kapsamında harp veya vazife malulü sayılanların ilk ve orta öğretim çağındaki çocukları.
• 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 56. maddesi, mülga 45. maddesi ve 64. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılanların ilk ve orta öğretim çağındaki çocukları.
• Haklarında korunma, bakım veya barınma kararı verilen çocuklar.

Bu haktan yararlanmak isteyenlerin İl veya İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine ya da doğrudan ilgili özel öğretim kurumuna başvurması gerekmektedir.

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Yurt İdare ve İşletme Yönetmeliği hükümlerine göre, şehit ve gazi çocukları devlete ait yurtlardan, öğrenim kredilerinden ve burslardan öncelikli olarak yararlandırılır. Ayrıca, bu çocuklar devlete ait yurtlarda kaldıklarında yurt ücreti ve depozito ödemezler. Ancak, her öğrenim döneminde iki kez sınıfta kalanlar bu haktan yararlanamaz.

Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından verilen burs ve kredilerle ilgili şu hususlar geçerlidir:

• Başarılı ve ihtiyaç sahibi öğrencilere verilen burslar karşılıksızdır.
• Öğrencileri maddi yönden desteklemek ve sosyal-kültürel gelişimlerini kolaylaştırmak amacıyla verilen öğrenim kredileri geri ödemelidir.
• Burs alan öğrenciye öğrenim kredisi, öğrenim kredisi alan öğrenciye ise burs verilmez.

Şehit ve gazi çocuklarının bu haktan yararlanabilmesi için, öğrenci seçme ve yerleştirme sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından durumlarını gösteren belge ile Kredi ve Yurtlar Kurumu'na başvurmaları gerekir. Belge, personelin bağlı olduğu Kuvvet Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından verilir. Başvurular kurumun internet adresi üzerinden de yapılabilir.

Detaylı bilgi için www.kyk.gov.tr adresi ziyaret edilebilir.

TSK bünyesinde görev yaparken muharip gazi olanların çocukları, askeri okullara girişte giriş koşullarını sağlamaları halinde ek puan veya kontenjan avantajından yararlanabilir.

Bu haktan yararlanmak isteyenlerin, alım yapılacak yılın başvuru kılavuzunda belirtilen şekilde hareket ederek ilgili Askeri Okul Komutanlıklarına başvurması gerekir.

Yurtlardan ve yükseköğrenim kredilerinden yararlanmak için Gençlik ve Spor Bakanlığı'na bağlı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü'ne başvuru yapılması gerekmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından her yıl bir defaya mahsus yapılan yardımlar, 3713 ve 2330 sayılı Kanunlar ile 5434 sayılı Kanunun 56, mülga 45 ve 64. maddeleri ve 5510 sayılı Kanunun 47. maddesi kapsamında belirlenmiştir. Bu yardımlardan, harp veya vazife malullüğünü gerektiren sebeplerle hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri ile harp veya vazife malulü olan kişiler yararlanabilir.

SGK tarafından, aylık bağlanmasına esas olan tarihten geçerli olmak üzere, başvuru tarihini izleyen yılın en geç ilk üç ayı içinde ve takip eden her yıl ek ödeme yapılır. Ödenecek miktar, malullük derecelerine göre belirlenen göstergelerin, ödemenin yapılması gereken yılın ilk dönemindeki Devlet memuru aylıklarına uygulanacak katsayı ile çarpılması sonucu bulunur. Malullük derecelerine göre göstergeler şunlardır:

• 1. derece: 40.000
• 2. derece: 36.000
• 3. derece: 31.000
• 4. derece: 28.000
• 5. derece: 25.000
• 6. derece: 22.000

Ayrıca, bu kapsamdaki kişilerin çocuklarına, her ay için ilköğretim öğrencilerine 1250, lise öğrencilerine 1875 ve yükseköğrenim öğrencilerine 2500 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpılması sonucu bulunacak tutarda eğitim ve öğretim yardımı yapılır. Bu yardım, 01 Eylül-31 Aralık tarihleri arasında yılda bir kez olmak üzere, ilgili eğitim öğretim yılında öğrenci olduğunu gösteren belge ile başvuranlara, başvuruyu izleyen ay içinde SGK tarafından toptan ödenir.

Askerlik hizmetini yerine getirirken ölen, akıbeti meçhul kalan, hakkında gaiplik kararı alınan veya maluliyet aylığı bağlanmasını gerektirecek şekilde malul olanların yakınları belirli şartlarla askerlikten muaf tutulabilir.

Bu kapsamda;

• Baba ve annenin birlikte talep etmesi veya baba ya da anneden birinin ölmüş olması hâlinde sağ olan ebeveynin talebi üzerine, kardeşlerden biri istekli olmadıkça silah altına alınmaz; silah altında ise terhis edilir.
• Baba ve annenin ortak karara varamaması veya her ikisinin de ölmüş olması durumunda; öncelik silah altında olan kardeşe verilir. Silah altındaki kardeş istekli olursa terhis edilir. Silah altında kardeş yoksa veya terhis olmak istemiyorsa, askerlik sırası gelen ilk kardeş istekli olmadıkça silah altına alınmaz.

12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında hayatını kaybedenlerin yakınları için de muafiyet hükümleri bulunmaktadır:

• Askerlik hizmetini yapmakta olan yükümlüler ile 3713 sayılı Kanun'un 21. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamına giren sivillerin öz çocukları ve aynı anne ve babadan olma kardeşlerinin tamamı, istekli olmadıkça silah altına alınmaz; silah altında olanlar istekleri hâlinde terhis edilir.
• Kamu görevlilerinin (güvenlik korucuları dâhil) öz çocukları ile aynı anne ve babadan olma kardeşlerinden biri, istekli olmadıkça silah altına alınmaz; silah altında olanlar istekleri hâlinde terhis edilir.

Ayrıca, 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsü ve terör eylemi ile bu eylemin devamı niteliğindeki eylemlere, görevi olmadığı hâlde karşı koyarken şehit olanların öz erkek çocukları ile aynı anne ve babadan olma kardeşlerinin tamamı da askerlik hizmetinden muaftır.

Nakdi tazminat; 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 2629 sayılı Uçuş, Paraşüt, Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat Kanunu, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 2453 sayılı Yurt Dışında Görevli Personele Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 2566 sayılı Bazı Kamu Görevlilerine Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 4536 sayılı Denizlerde ve Yurt Yüzeyinde Görülen Patlayıcı Madde ve Şüpheli Cisimlere Uygulanacak Esaslara İlişkin Kanun ve 3497 sayılı Kara Sınırlarının Korunması ve Güvenliği Hakkında Kanun kapsamında belirtilen durumlarda şehit olanların eş, çocuk, anne ve babalarına; en yüksek devlet memuru brüt aylığının (ek gösterge dahil) 100 katı tutarında ödenir.

Aynı kanunlar kapsamında yaralananlara, iş ve güçten kalınan süreye göre; malul olanlara ise maluliyet derecelerine göre değişen miktarlarda nakdi tazminat verilir. Bu ödemeler ilgili Bakanlık tarafından yapılır; Kuvvet Komutanlıkları için Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için İçişleri Bakanlığı yetkilidir.

Terörle mücadele, güvenlik ve asayiş ile harp malullüğü kapsamında hayatını kaybedenlerin kanuni mirasçılarına, en yüksek devlet memuru brüt aylığının (ek gösterge dahil) 100 katı tutarında nakdi tazminat ödenir.

Malul olanlara ise Sosyal Güvenlik Kurumunca belirlenen engellilik derecesine göre, en yüksek devlet memuru brüt aylığının (ek gösterge dahil) 100 katı tutarının %25’i ile %75’i arasında değişen oranlarda nakdi tazminat verilir.

Yaşamak için gerekli hareketleri yapmaktan aciz olan ve hayatını başkasının yardım ve desteği ile sürdürebilecek şekilde malul olanlara ise en yüksek devlet memuru brüt aylığının (ek gösterge dahil) 200 katı tutarında nakdi tazminat ödenir.

3713 ve 2330 sayılı Kanunlar ile 5434 sayılı Kanun'un 56, mülga 45 ve 64. maddeleri ve 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında yararlananlara bu imkân tanınmıştır.

5510 ve 5434 sayılı Kanunlar gereğince; harp/vazife malullüğünü gerektiren sebeplerle hayatını kaybeden veya harp/vazife malulü olan personelin dul/yetimlerine ya da kendilerine SGK tarafından aylık bağlanmasına esas olan tarihten geçerli olmak üzere, başvuru tarihini izleyen yılın en geç ilk üç ayı içinde ve takip eden her yıl ek ödeme yapılır.

Her yıl ödenecek miktar, malullük derecelerine göre aşağıdaki göstergelerin, ödemenin yapılması gereken yılın ilk dönemindeki Devlet memuru aylıklarına uygulanacak katsayı ile çarpımı sonucunda bulunacak tutardır:

• 1. derece: 40.000 gösterge
• 2. derece: 36.000 gösterge
• 3. derece: 31.000 gösterge
• 4. derece: 28.000 gösterge
• 5. derece: 25.000 gösterge
• 6. derece: 22.000 gösterge

Ayrıca çocuklarına her ay için, ilköğretim öğrencileri için 1250, lise öğrencileri için 1875 ve yüksek öğrenim öğrencileri için 2500 gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar her yıl eğitim ve öğretim yardımı yapılır. Bu yardımlar, yılda bir kez olmak üzere SGK tarafından ödenir.

Elektrik enerjisi ücret indirimi, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 1. maddesi kapsamında belirlenmiştir. Bu indirimden yararlanabilecek kişiler şunlardır:

• 1005 sayılı Kanun ve 3292 sayılı Kanun kapsamında vatani hizmet tertibinden aylık bağlananlar,
• 5434 sayılı Kanun'un 56. maddesi, mülga 45. maddesi veya 64. maddesine göre harp veya vazife malullüğü aylığı bağlananlar,
• 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesine göre harp veya vazife malullüğü aylığı bağlananlar,
• 2330 sayılı Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre aylık bağlananlar,
• Harp veya vazife malulü sayılıp sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam eden kamu görevlileri,
• Harp veya vazife malullüğü aylığı alırken 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında çalışmaya başladıkları için aylıkları kesilenler,
• Yukarıda sayılan kanunlar veya maddeler gereğince dul ve yetim aylığı bağlananlar.

Bu kişilerin ikametgâhlarında kullandıkları elektrik enerjisi ücreti, %40'tan az indirim içermemek üzere belirlenen tarife üzerinden alınır.

Bu indirimden yararlanmak isteyen hak sahiplerinin, elektrik sayaçlarının üzerlerine kayıtlı olması şartıyla bağlı oldukları Elektrik Dağıtım Müessesesine başvurmaları gerekir.

Su kullanım ücreti indirimi, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 1. maddesi kapsamında düzenlenmiştir. Bu indirimden yararlanabilecek kişiler şunlardır:

• 1005 sayılı Kanun ve 3292 sayılı Kanun kapsamında vatani hizmet tertibinden aylık bağlananlar,
• 5434 sayılı Kanun'un 56. maddesi, mülga 45. maddesi veya 64. maddesine göre harp veya vazife malullüğü aylığı bağlananlar,
• 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesine göre harp veya vazife malullüğü aylığı bağlananlar,
• 2330 sayılı Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre aylık bağlananlar,
• Harp veya vazife malulü sayılıp sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam eden kamu görevlileri,
• Harp veya vazife malullüğü aylığı alırken 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında çalışmaya başladıkları için aylıkları kesilenler,
• Yukarıda sayılan kanunlar veya maddeler gereğince dul ve yetim aylığı bağlananlar.

Bu kişilerin ikametgâhlarında kullandıkları su için belediyelerce tahakkuk ettirilecek ücret, %50'den az indirim içermemek üzere belirlenen tarife üzerinden alınır.

Su ücreti indiriminden yararlanmak isteyenlerin, su sayaçlarının üzerlerine kayıtlı olması şartıyla ilgili Belediye Başkanlığına başvurmaları gerekir.

Maluliyet derecelerinin tespiti amacıyla yapılacak başvurular, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na iletilmelidir.

Gazilerin şans oyunları bayiliği açma talepleri için Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğüne başvurmaları gerekmektedir.

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Müsabaka Yerlerine Serbest Giriş Yönetmeliği hükümlerine göre, bu Genel Müdürlük tarafından çıkarılan talimatlar doğrultusunda uygulanır.

Uygulamalar Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne aittir. Spor kulüplerine veya kamu kurum ve kuruluşlarına protokol karşılığında devredilen, kiralanan veya süreli kullanım hakkı tesis edilen stadyumlara gazilerin girebilmesi için her türlü tedbir alınır ve gerekli kolaylık gösterilir.

Birlik Komutanlığınca; 926 sayılı TSK Personel Kanununun 177'nci maddesi ile 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 16'ncı maddesi gereğince, şehit personelin (subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş) varislerine Ölüm Yardım Ödeneği ödenir.

Ayrıca 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre, personelin bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerine beyan ettikleri ikamet merkezlerine kadar geçici görev yolluğu (harcırah) ödenir.

5434 sayılı Kanunun 74 ve 75'inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 34'üncü maddesine göre; şehit personelin vefat tarihinde evli bulunmayan kız çocuklarına aylık bağlanır. Evlenme nedeniyle aylığı kesilmiş olanlardan sonradan boşanan veya dul kalanların da eski aylıkları bağlanarak ödenir. Ölüm tarihinde evli olmaları sebebiyle aylık bağlanmamış kız çocuklarından bilahare boşanan veya dul kalanlara da bu tarihleri takip eden ay başından itibaren aylık bağlanır.

Şehit personelin vefat tarihinde 18 yaşını, ortaöğrenim yapmakta ise 20 ve yükseköğrenim yapmakta ise 25 yaşını doldurmamış erkek çocuklarına (SGK Sağlık Kurulunca belirlenen oranda malul olduğu anlaşılanlarda yaş kaydı aranmaksızın) aylık bağlanır. Ortaöğrenimi bitirdikten sonra ve 20 yaşını doldurmadan önce ilk ders yılında yükseköğrenime başlayan erkek çocukların aylıkları aralıksız ödenir. Ortaöğrenimi bitirdikten sonra yükseköğrenime devam edebilmek için yurt dışında yabancı dil öğreniminde geçen sürenin en çok bir yılı ile lisansüstü uzmanlık öğrenimlerinde geçen sürelerin tamamı yükseköğrenimden sayılır.

5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince; evlenmeleri nedeniyle gelir veya aylıklarının kesilmesi gereken kız çocuklarına, talepte bulunmaları halinde almakta oldukları aylık veya gelirlerinin iki yıllık tutarı evlenme ödeneği olarak bir defaya mahsus olmak üzere SGK tarafından peşin ödenir.

SGK tarafından sağlanan haklarla ilgili detaylı bilgi www.sgk.gov.tr adresinden alınabilir.

SGK iştirakçisi personelin şehit ya da malul olması halinde, hak sahiplerine/kendilerine almakta olduğu aylığın hizmet yılı ile çarpımı kadar emekli ikramiyesi ödenir.

3713 sayılı Kanunda belirtilen hallerde şehit/malul olan personelin hak sahiplerine/kendilerine en yüksek devlet memuru aylığı üzerinden, 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi ödenir.

Erbaş ve erler; SGK iştirakçisi olmadıklarından varislerine ya da kendilerine emekli ikramiyesi ödenmez.

5510 sayılı Kanun hükümleri uyarınca harp malullüğü aylığı ile 2330 ve 3713 sayılı Kanunlar kapsamında aylık alanlar ile bunların bakmakla yükümlü oldukları kişilerden sağlık hizmetleri katılım payı alınmamaktadır.

3713 sayılı Kanuna göre aylık bağlanmış maluller ve 5434 sayılı Kanunun 56'ncı maddesine göre aylık bağlananlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına girmese dahi başkasının yardımı ve desteği olmaksızın yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak derecede malul olan vazife ve harp malullerinin sağlık kurulu raporuyla ihtiyaç duydukları her türlü ortez/protez ve diğer iyileştirici araç ve gereçler herhangi bir kısıtlama getirilmeksizin SGK tarafından karşılanır.

3713 sayılı Kanun kapsamına girmese dahi atış, tatbikat veya diğer ateşli silah yaralanmaları nedeniyle malul olan vazife ve harp malullerinin de sağlık kurulu raporuyla ihtiyaç duydukları her türlü ortez, protez ve diğer iyileştirici araç ve gereçler herhangi bir kısıtlama getirilmeksizin Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanır.

Harp malulleri ile 3713 ve 2330 sayılı Kanunlara göre vazife malulü aylığı bağlanan malul gaziler; yeniden çalıştıkları takdirde, istekleri halinde uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmak istediklerini çalıştıkları kurum/kuruluş aracılığıyla SGK'ye bildirdikleri tarihi takip eden ay başından itibaren uzun vadeli sigorta kollarına tabi olurlar.

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun gereği, şehit subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşların şahsi tabancaları varislerine devredilebilir. Bu maksatla; tabancayı adına tescil ettirecek varis, veraset ilamı ve 18 yaşından büyük varislerden alacağı noterden onaylı feragatname ile ilgili Kuvvet Komutanlığı Lojistik Başkanlığına müracaat eder. Buradan verilecek menşei belgesi alındıktan sonra, ruhsat için Jandarma Bölgesinde ikamet edenlerin İl Jandarma Komutanlıklarına, diğerlerinin ise İl Emniyet Müdürlüklerine başvurmaları gerekmektedir.

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkındaki Kanun kapsamında; harp malulü olanlar ile 2330, 2453, 2566, 2629, 1005 ve 3713 sayılı Kanunlar uyarınca şehit olanların anne, baba, eş ve çocuklarına, bu kişilerden intikal eden ateşli silahlar ile malul olanlara ait ateşli silahların taşınması veya bulundurulmasına yetki veren kayıt ve belgeler her türlü resim, vergi ve harçtan muaftır.

Ayrıca, aynı Kanun gereğince; barışta veya olağanüstü hallerde iç güvenlik ve asayişin sağlanması amacıyla yürütülen her türlü faaliyet, eğitim, tatbikat ve manevralar ile birlik veya grup halinde intikaller sırasında bu harekat ve hizmetlerin sebep ve etkileriyle vefat edenler ile malul olanlardan (erbaş/er dahil) intikal eden silah bulunmaması durumunda; bunların ana, baba, eş ve çocuklarından sadece birinin, bir ateşli silahla sınırlı olmak kaydıyla, silah taşımasına veya bulundurmasına yetki veren kayıt ve belgeler her türlü resim, vergi ve harçtan muaftır.

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre, şehitlerin dul ve yetimleri ile gazilerin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²'yi geçmeyen tek meskeni (intifa hakkına sahip olunması dahil) olması halinde, bu meskenlere ait vergi oranlarını sıfıra indirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Vergi indirimi uygulamasından yararlanmak için konutun bulunduğu yerdeki Belediye Başkanlığına başvurulması gerekmektedir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu gereğince; çalışma gücünün asgari %40'ını kaybetmiş bulunan malullerin ücretlerinde, çalışma gücü kayıp oranına göre gelir vergisi indirimi yapılır.

Gelir vergisi indiriminden yararlanmak isteyenlerin; dilekçe, nüfus cüzdanı örneği, iki adet fotoğraf ve iş yerinde çalıştığına dair belge ile işyerinin bulunduğu yerdeki Defterdarlık, Gelirler Müdürlüğü, Vergi Dairesi veya Mal Müdürlüğüne başvurması gerekir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu gereğince malul ve sakatların kullanımına özel eşyalar gümrük vergilerinden muaf tutulmuş ve bu eşyaların niteliğini belirleme yetkisi Bakanlar Kuruluna verilmiştir.

2008/13676 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca; münhasıran malul ve sakatlar tarafından kullanılmak üzere özel surette imal edilmiş hareket ettirici tertibatı bulunan (3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren sol bacak engeli olan gazilerde özel tertibat aranmaz) ve bunlar tarafından ithal edilen motorlu veya motorsuz koltuklar, bisiklet, motosiklet ve motor silindir hacmi 1600 (dahil) cc'ye kadar olan binek otomobilleri (arazi taşıtları hariç) ile el ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş olmaları nedeniyle bizzat sakat kişi tarafından kullanılamayan, sakat kişinin araca binip inmesiyle taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunan ve sakat kişinin üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü veya sakat kişi tarafından iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü tarafından kullanılan motor silindir hacmi 2500 (dahil) cc'ye kadar olan taşıtlar (arazi taşıtları ve binek otomobiller hariç) gümrük vergilerinden muaftır. Muafiyetten yararlanabilmek için ithalatın mutlaka malul/özürlü kişi tarafından yapılması gerekir.

Ayrıca, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu ve 2000/53 sayılı 13 Ocak 2000 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı gereğince; Kanun'a ekli II sayılı listede yer alan malların ilgili mevzuat hükümlerinde belirlenen koşullar altında, beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk defa alınması özel tüketim vergisinden muaf tutulmuştur. Muafiyetten yararlanmak için gerekli koşullar hakkında detaylı bilgi; 30 Nisan 2010 tarihli, ÖTV-2/2010-3 sayılı ve "Malul ve Engellilerin Araç Alımında ÖTV İstisnası Uygulamasının Şartları ile İstisnadan Yararlanılan Araçların Satışında Vergi Uygulaması" konulu Özel Tüketim Vergisi Sirkülerinde yer almaktadır.

Bu haktan yararlanarak binek otomobil ithal etmek isteyenlerin; yetkili sağlık kuruluşlarından alınmış heyet raporu, Trafik Dairesince düzenlenmiş H sınıfı sürücü belgesinin aslı ve iki nüshası, nüfus cüzdanı örneği ve ikametgah belgesi ile Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğüne başvurmaları gerekmektedir.

Vergi muafiyetleri ile ilgili detaylı bilgi www.gumruk.gov.tr adresinden alınabilir.

5682 sayılı Pasaport Kanununa göre; aylıkları, emsalleri esas alınarak yükseltilmesi suretiyle 1, 2 veya 3'üncü maaş derecesine gelen şehit eşlerine, vazife/harp malullerinin kendilerine ve eşlerine ve bu kişilerin eşleri ve yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan öğrenimi devam eden çocuklarına 25 yaşının ikmaline kadar, yine ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan, aynı zamanda bedensel, zihinsel veya ruhsal engellerinden en az biri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç durumda olduğu resmi sağlık kurumlarının düzenlediği sağlık kurulu raporu ile belgelenen çocuklarına da hususi damgalı pasaport verilir.

Hususi Damgalı Pasaport almak isteyenlerin; bağlı bulunduğu Kuvvet Komutanlığından alacakları derece ve kademe gösterir belge, şehit/malul belgesi ve Emniyet Müdürlüklerinden istenecek diğer belgeler ile bulundukları yerdeki İl Nüfus Müdürlüklerine başvurmaları gerekir.

İlgili Kuvvet Komutanlığınca şehitlerin (erbaş/er) ailelerine, acil ve öncelikli ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak ilk destek yardımı yapılmaktadır.

TSK'nde görevli personelin düşük bir miktar karşılığı sigorta yaptırmaları halinde; hizmette bulundukları sürede, her ne sebep ve suretle olursa olsun vefat etmeleri ya da "Askerliğe Elverişli Değildir" raporu alarak malul olmaları durumunda, eş, çocuk, ana ve babalarına ya da kendilerine ilgili sigorta şirketi tarafından belirlenen miktarlarda ödeme yapılır.

TSK Mehmetçik Vakfı, TSK Dayanışma Vakfı ve Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK), ölüm veya maluliyet durumlarında üyelerine çeşitli yardımlar sağlamaktadır. Bu yardımların türleri, miktarları ve başvuru koşulları hakkında detaylı bilgi almak için ilgili kurumların resmî web siteleri ziyaret edilebilir:

• TSK Mehmetçik Vakfı için: www.mehmetcik.org.tr
• TSK Dayanışma Vakfı için: www.tskdv.org.tr
• OYAK için: www.oyak.com.tr

TSK Erbaş ve Er İşlemleri Yönergesi uyarınca, askerlik hizmeti sırasında şehit veya malul olan kamu personelinin kardeşleri ve çocukları, askerlik dağıtımlarında mümkün olduğunca ikamet ettikleri yere yakın birlik, kurum veya karargâhlara yerleştirilir.

Bu haktan yararlanmak için hak sahibi veya ailesinin, öncelikle Askerlik Şubesi Başkanlığına başvurması gerekir. Başvuru için geç kalınmışsa, eğitim birliğine veya ilgili Kuvvet Komutanlığına dilekçe, vukuatlı nüfus kayıt örneği ve şehit belgesi ile başvurulabilir. Talep, askerliğin her aşamasında yapılabilir.

Şehit ve malul gazi çocukları, yapılacak sosyal inceleme sonucunda uygun bulunmaları hâlinde özel kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulüplerinden ücretsiz olarak yararlanabilirler. Bu konuda başvuruların Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerine yapılması gerekmektedir.

Huzurevleri İle Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği’nin 62. maddesi gereğince, 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun uyarınca aylık bağlanan kişiler, bu gelirlerinden başka hiçbir yerden gelirleri olmadığını belgelemeleri durumunda, varsa eşleriyle birlikte huzurevlerinden ücretsiz yararlanabilirler.

Ankara'nın Lodumlu semtinde bulunan Gaziler Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden malul gaziler yararlanabilmektedir. Bu merkezde, malul gazilerin ortopedik rahatsızlıkları (eklem hareket kısıtlılıkları, ampütasyonlar, ortez ve protez uygulamaları, sekel bırakan romatizmal hastalıklar, yürüyüş bozuklukları ve diğer ağrılı kas-iskelet sistemi hastalıkları) ile nörolojik rahatsızlıklarının (omurilik yaralanması, beyin hasarı, inme, sinir sistemi hastalıkları) rehabilitasyonu yapılmaktadır. Hastane bünyesinde 200 yataklı hasta kapasitesinin yanı sıra, bakıma muhtaç malul gaziler için 50 yataklı bakım merkezi ve Ankara dışından gelen hastalar ile refakatçileri için 50 yataklı otel hizmeti bulunmaktadır.

Balıkesir'in Ayvalık ilçesinde bulunan TSK Ali Çetinkaya İlk Kurşun Rehabilitasyon Merkezi'nden, TSK mensubu şehitlerin eşleri, çocukları, anne ve babaları ile anne veya babanın refakatinde olan şehit personelin 18 yaşını doldurmamış erkek kardeşleri ve evlenmemiş kız kardeşleri birlikte yararlanabilir. Ayrıca, malul gaziler evli ise eşleri ve çocukları, bekâr ise anne, baba ve bekâr kardeşleri ile birlikte yararlanabilir. Harp malulü gaziler de aileleriyle birlikte tesisten faydalanabilir.

Tesisten 02 Mayıs-27 Ekim tarihleri arasında 10 gün, diğer tarihlerde ise 13 günlük dönemler hâlinde yararlanılır.

Şehit erbaş ve er aileleri ile malul gazi erbaş ve erler ve yakınlarının gidiş-dönüş yol masrafları ve tabldot usulü yemek ücretleri (sabah, öğle, akşam) TSK Mehmetçik Vakfı bütçesinden, TSK Ali Çetinkaya İlk Kurşun Rehabilitasyon Merkez Komutanlığı tarafından karşılanır. Şehit subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman çavuşların aile fertlerinin yol ve yemek ücretleri ise kendileri tarafından ödenir. Tesisten yararlanan hak sahiplerinden yatak ücreti alınmaz.

Merkezden yararlanmak isteyenlerin, “Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel İşlem Daire Başkanlığı Yücetepe/ANKARA” adresine dilekçe ile başvurmaları gerekmektedir.

2005/27 sayılı Başbakanlık Genelgesi gereğince, kamu kurum ve kuruluşlarında görevli olan şehitlerin eşleri, çocukları, anne, baba ve kardeşleri 18 Mart Şehitler Günü'nde; malul gaziler ve eşleri ise 19 Eylül Gaziler Günü'nde idari izinli sayılır.

2006/16 sayılı Başbakanlık Genelgesi gereğince, şehitlerin eş, anne, baba ve çocukları ile gaziler, harp ve vazife malulleri ve bunların eş, anne, baba ve çocukları, kamu kurum ve kuruluşlarına ait misafirhane ve sosyal tesislerden, bu kurum ve kuruluşların kendi personeline uyguladığı ücret tarifesi üzerinden yararlanabilirler.

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Müsabaka Yerlerine Serbest Giriş Yönetmeliği hükümleri ve bu Genel Müdürlük tarafından çıkarılan talimatlar uyarınca, spor kulüplerine veya kamu kurum ve kuruluşlarına protokol karşılığında devredilen, kiralanan veya süreli kullanım hakkı tanınan stadyumlara gazilerin girişi için her türlü tedbir alınır ve gerekli kolaylık gösterilir.

Şehit dul ve yetimleri ile gaziler, “Müze ve Ören Yerlerine Girişlerde Uygulanacak Usul ve Esaslar Yönergesi” esaslarına göre, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na ait tarihî ve turistik yerlerden ücretsiz olarak faydalanabilirler.

Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü, sezon boyunca gazi, şehit dul ve yetimlerine oyunları ücretsiz olarak izletmektedir. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiye www.devtiyatro.gov.tr adresinden ulaşılabilir.

Malul sayılmayan gazilerin özlük hakları, genel olarak sosyal güvenlik mevzuatındaki malullük hükümlerine göre düzenlenir. Bu kapsamda, kişinin bağlı olduğu kurumun sağlık raporları esas alınarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından işlem yapılır.

Kişinin mensubu olduğu kurumun bildirimi doğrultusunda, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vazife Malullüğü Tespit Kurulları vazife malullüğü kararı verir. Bu kararla birlikte, vazife malulü sayılanlar maluliyetten doğan haklardan yararlanabilir.

Ancak, malul sayılmayan gaziler için Kamu Kurum Ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda işe göndermede öncelik hakkı tanınmıştır. Bu haktan yararlanmak isteyenlerin, Türkiye İş Kurumu merkez veya taşra birimlerine başvurması gerekir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sağlık Uygulama Tebliği'nde yapılan değişiklikle tüp bebek tedavisinde deneme sayısı 2'den 3'e çıkarılmış ve 3. denemede katılım payı yüzde 20'ye düşürülmüştür.

İkinci evliliklerinden çocuk sahibi olamayan kişiler için daha önceki evliliklerinden çocuğunun olmaması şartı kaldırılmış, böylece bu kişilere de tüp bebek tedavisi ile çocuk sahibi olma imkânı tanınmıştır.

Ayrıca harp/vazife malulleri ve eşleri ile gazi ve eşlerine yönelik olarak, Genel Sağlık Sigortası kapsamındaki diğer kişilere uygulanan tüp bebek tedavisinden son üç yıl içerisinde tedaviden yanıt alamama ile 5 yıl ve 900 prim gün sayısı koşulları kaldırılmıştır. Böylece tüp bebek uygulamaları için bu gruba ayrıcalık sağlanmıştır.

15 Temmuz 2016 tarihindeki darbe girişimi ve terör eyleminde hayatını kaybeden sivil vatandaşların yakınlarına çeşitli haklar tanınmıştır. Bu haklar şunlardır:

1. Aylık Bağlanması: Hayatını kaybeden sivil vatandaşların hak sahiplerine Sosyal Güvenlik Kurumunca aylık bağlanır. Aylık işlemlerinde ilgililerin mevcut öğrenim durumları esas alınır; ancak terör eylemlerine maruz kalan erbaş ve erler gibi yüksek derece ve kademe üzerinden hesaplama yapılır.
2. Nakdi Tazminat Ödemesi: Hayatını kaybeden vatandaşların kanuni mirasçılarına tazminat ödenmiştir.
3. Ek Tazminat: Hayatını kaybedenlerin hak sahiplerine, nakdi tazminat ödemesini yapan kurumlarca ek tazminat ödenmiştir.
4. İstihdam Hakkı: Hayatını kaybedenlerin eş veya çocuklarından birisi ile ana, baba veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam 2 kişi kamuda istihdam edilir.
5. Faizsiz Konut Kredisi: Hayatını kaybedenlerin öncelikle dul eşine; eşi hayatta değilse veya evlenmişse, kredi kullanacak çocuklardan en az birinin yetim aylığı alması kaydıyla, aylık bağlanma koşullarına bakılmaksızın talepte bulunan çocuklarına müştereken; bu kişiler bulunmadığı takdirde öncelikle anaya olmak üzere ana veya babasına, konut sahibi yapmak amacıyla Toplu Konut İdaresince faizsiz kredi verilir. 2020 yılı itibarıyla faizsiz konut kredisi tutarı 177.000 TL'dir.
6. Ücretsiz Seyahat Hakkı: Şehitlerin anne, baba, eş ve 25 yaşını doldurmamış çocukları; yurtiçinde Devlet Demiryollarında, Denizyolları Şehir Hatlarında, belediye toplu taşıma araçlarında ve belediye tarafından kurulan şirketler veya özel firmalar aracılığıyla yaptırılan toplu taşıma işinde kullanılan araçlarda ücretsiz seyahat hakkından yararlanır.
7. Elektrik ve Su İndirimi: Şehitlerin hak sahipleri, tahakkuk ettirilecek su ücretini %50'den ve elektrik ücretini %40'tan az olmamak üzere belirlenen tarifeler üzerinden kullanma hakkına sahiptir.
8. Ek Ödeme ile Eğitim Öğretim Yardımı: Şehitlerin çocuklarına her ay için ilköğretim öğrencileri için 1250, lise öğrencileri için 1875 ve yükseköğrenim öğrencileri için 2500 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar her yıl eğitim ve öğretim yardımı yapılır. Bu yardımlar, 01 Eylül-31 Aralık tarihleri arasında yılda bir kez olmak üzere, ilgili eğitim öğretim yılında öğrenci olduklarını gösterir belge ile müracaat edenlere, başvurularını izleyen ay içinde SGK tarafından toptan ödenir. Ayrıca şehitlerin dul ve yetimlerine 40.000 gösterge rakamının yılın ilk dönemindeki Devlet memuru aylıklarına uygulanacak katsayı ile çarpımı sonucunda bulunacak tutarda ek ödeme yapılır.
9. Mesken Vergisi Muafiyeti: Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²'yi geçmeyen tek mesken için geçerli olup, bu haktan yararlanmak isteyenlerin konutun bulunduğu yerdeki Belediye Başkanlıklarına başvurması gerekir.
10. Çocukların Özel Öğretim Kurumlarında Ücretsiz Okutulması: Özel öğretim kurumları, öğrenim gören öğrenci sayısının %3'ünden az olmamak üzere ücretsiz öğrenci okutmakla yükümlüdür ve ücretsiz okutmada şehit ve malul gazi çocuklarına öncelik verilir. Bu haktan yararlanmak için hak sahiplerinin SGK'dan alacakları hak sahipliği belgesi ile İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine ya da ilgili özel öğretim kurumuna başvurmaları gerekir.
11. Şehitler/Gaziler Gününde İdari İzin: 2005/27 sayılı Başbakanlık Genelgesi gereğince; kamu kurum ve kuruluşlarında görevli şehit eş ve çocukları ile anne, baba ve kardeşleri 18 Mart Şehitler Gününde; kamu kurum ve kuruluşlarında görevli malul gaziler ve eşleri 19 Eylül Gaziler Gününde idari izinli sayılır. Uygulama, kişilerin çalıştıkları kurumlar tarafından yerine getirilir.
12. Sosyal Tesislerden Yararlanma: 2006/16 sayılı Başbakanlık Genelgesi gereğince; şehitlerin eş, anne, baba ve çocukları ile gaziler, harp ve vazife malulleri, bunların eş, anne, baba ve çocukları, kamu kurum ve kuruluşlarına ait misafirhane ve sosyal tesislerden bu kurum ve kuruluşların kendi personeline uyguladığı ücret tarifesine göre yararlandırılır. Ücretsiz seyahat kartları aynı zamanda tanıtım amaçlı da kullanılabildiği için hak sahiplerinin bu kart ile ilgili kurumlara müracaat etmeleri gerekir.
13. Müze ve Ören Yerlerinden Ücretsiz Yararlanma: Şehit dul ve yetimleri ile gaziler; "Müze ve Ören Yerlerine Girişlerde Uygulanacak Usul ve Esaslar Yönergesi" esaslarına göre, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na ait tarihî ve turistik yerlerden ücretsiz olarak yararlanabilir. Ücretsiz seyahat kartları aynı zamanda tanıtım amaçlı da kullanılabildiği için hak sahiplerinin bu kart ile ilgili kurumlara müracaat etmeleri gerekir.
14. Devlet Tiyatrolarından Ücretsiz Yararlanma: Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünce, sezon boyunca gazi, şehit dul ve yetimlerine oyunlar ücretsiz olarak izlettirilir. Ücretsiz seyahat kartları aynı zamanda tanıtım amaçlı da kullanılabildiği için hak sahiplerinin bu kart ile ilgili kurumlara müracaat etmeleri gerekir.
15. Kredi ve Yurtlar Kurumu (Yurt ve Kredi Önceliği): Gazilerin çocukları, devlete ait yurtlar ile öğrenim kredileri ve burslardan öncelikle yararlandırılır. Ayrıca bu çocuklardan, devlete ait yurtlarda kalmaları halinde yurt ücreti ve depozito alınmaz.
16. Yükseköğrenim Harç ve Ücret Muafiyeti: Gazilerin eş ve çocuklarının, durumlarını gösterir belge ile öğrencisi oldukları üniversitenin ilgili birimlerine başvurmaları gerekir.
17. Özel Tüketim Vergisi Muafiyeti: Hayatını kaybetmiş olanların eş veya çocuklarından birisi; eş ve çocuğu yoksa ana veya babasından birisine, bir defaya mahsus olmak üzere araç alımında ÖTV muafiyeti sağlanmıştır.
18. Askerlik Muafiyeti: 678 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereği, 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsü ve terör eylemi ile bu eylemin devamı niteliğindeki eylemlere, görevi olmadığı halde mukavemet ederken şehit olanların kendinden olma erkek çocukları ile aynı anne ve babadan olan kardeşlerinin tamamına askerlik muafiyeti hakkı sağlanmıştır.

15 Temmuz darbe girişiminde malul olan gazilere çeşitli haklar tanınmıştır. Bu haklar şunlardır:

1. Aylık Bağlanması: Malul hale gelen sivil vatandaşlara Sosyal Güvenlik Kurumunca aylık bağlanır.
2. Nakdi Tazminat Ödemesi: Yaralanan vatandaşlara, tedavi amacıyla başvurdukları hastane ve sağlık kuruluşunun kayıtları esas alınarak, engellilik ve yaralanma derecesine göre nakdi tazminat ödenir.
3. Ek Tazminat veya Emekli İkramiyesi: Nakdi tazminat ödemesini yapan kurumlarca, malul gazilere ek tazminat ödenir.
4. İstihdam Hakkı: Malullerin kendileri veya eş ve çocuklarından birisi; eşi veya çocuğu yoksa kendisi veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam 1 kişi kamuda istihdam edilir.
5. Faizsiz Konut Kredisi: Malul olanlara bir konut ile sınırlı olmak üzere Toplu Konut İdaresince faizsiz kredi verilir. 2020 yılı itibarıyla faizsiz konut kredisi tutarı 177.000 TL'dir.
6. Ücretsiz Seyahat Hakkı: Gazilerin kendileri, anne, baba, eş ve 25 yaşını doldurmamış çocukları; yurtiçinde Devlet Demiryollarında, Denizyolları Şehir Hatlarında, belediye toplu taşıma araçlarında ve belediye tarafından kurulan şirketler veya özel firmalar aracılığıyla yaptırılan toplu taşıma işinde kullanılan araçlarda ücretsiz seyahat hakkından yararlanır.
7. Elektrik ve Su İndirimi: Şehitlerin hak sahipleri, tahakkuk ettirilecek su ücretini %50'den ve elektrik ücretini %40'tan az olmamak üzere belirlenen tarifeler üzerinden kullanma hakkına sahiptir.
8. Ek Ödeme ile Eğitim Öğretim Yardımı: Gazilerin çocuklarına her ay için ilköğretim öğrencileri için 1250, lise öğrencileri için 1875 ve yükseköğrenim öğrencileri için 2500 gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar her yıl eğitim ve öğretim yardımı yapılır. Bu yardımlar, 01 Eylül-31 Aralık tarihleri arasında yılda bir kez olmak üzere ve ilgili eğitim öğretim yılında öğrenci olduklarını gösterir belge ile müracaat edenlere, başvurularını izleyen ay içinde SGK tarafından toptan ödenir. Gazilere SGK tarafından aylık bağlanmasına esas olan tarihten geçerli olmak üzere, başvuru tarihini izleyen yılın en geç ilk üç ayı içinde ve takip eden her yıl ek ödeme yapılır. Her yıl ödenecek miktar, malullük derecelerine göre aşağıdaki göstergelerin ödemenin yapılması gereken yılın ilk dönemindeki Devlet memuru aylıklarına uygulanacak katsayı ile çarpımı sonucunda bulunacak tutardır:

9. Sağlık Yardımı: Bu kapsamda aylık bağlananların ilaç, ortez/protez ve diğer iyileştirici araç ve gereçleri ile yardımcı üreme yöntemi ve tedavilerinde katılım payı ve ilave ücret alınmaz. Aylık bağlanan malullerin sağlık kurulu raporuyla ihtiyaç duydukları her türlü ortez/protez ve diğer iyileştirici araç ve gereçleri herhangi bir kısıtlama getirilmeksizin Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanır. Yaralananların tedavileri sonuçlanıncaya veya maluliyetleri kesinleşinceye kadar sağlanacak sağlık hizmetlerinden katılım payı alınmaz. Ayrıca, tedavileri sonuçlanıncaya veya maluliyetleri kesinleşinceye kadar geçen süre içerisinde verilen sağlık hizmetleri ve diğer haklardan aylık bağlanmış olanlar gibi yararlandırılır.
10. Bakım Ücreti: Başkasının yardım ve desteği olmadan yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak derecede malul olan gazilere asgari ücretin net tutarının iki katı tutarında aylık bakım ücreti ödenir.
11. Mesken Vergisi Muafiyeti: Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²'yi geçmeyen tek mesken için geçerli olup, bu haktan yararlanmak isteyenlerin konutun bulunduğu yerdeki Belediye Başkanlıklarına başvurmaları gerekir.
12. Çocukların Özel Öğretim Kurumlarında Ücretsiz Okutulması: Özel öğretim kurumları, öğrenim gören öğrenci sayısının %3'ünden az olmamak üzere ücretsiz öğrenci okutmakla yükümlüdür ve ücretsiz okutmada şehit ve malul gazi çocuklarına öncelik verilir. Bu haktan yararlanabilmek için hak sahiplerinin SGK'dan alacakları hak sahipliği belgesi ile İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine ya da ilgili özel öğretim kurumuna başvurmaları gerekir.
13. Şehitler/Gaziler Gününde İdari İzin: 2005/27 sayılı Başbakanlık Genelgesi gereğince; kamu kurum/kuruluşlarında görevli olan şehit eş ve çocukları ile anne, baba ve kardeşleri, 18 Mart Şehitler Gününde; kamu kurum/kuruluşlarında görevli olan malul gaziler ve eşleri 19 Eylül Gaziler Gününde idari izinli sayılır. Uygulama kişilerin çalıştıkları kurumlar tarafından yerine getirilir.
14. Sosyal Tesislerden Yararlanma: 2006/16 sayılı Başbakanlık Genelgesi gereğince; şehitlerin eş, anne, baba ve çocukları ile gaziler, harp ve vazife malulleri, bunların eş, anne, baba ve çocukları kamu kurum ve kuruluşlarına ait misafirhane ve sosyal tesislerden bu kurum ve kuruluşların kendi personeline uyguladığı ücret tarifesine göre yararlandırılır. Ücretsiz seyahat kartları aynı zamanda tanıtım amaçlı da kullanılabildiği için hak sahiplerinin bu kart ile ilgili kurumlara müracaat etmeleri gerekir.
15. Müze ve Ören Yerlerinden Ücretsiz Yararlanma: Şehit dul ve yetimleri ile gaziler; "Müze ve Ören Yerlerine Girişlerde Uygulanacak Usul ve Esaslar Yönergesi" esaslarına göre, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na ait tarihî ve turistik yerlerden ücretsiz olarak istifade edebilir. Ücretsiz seyahat kartları aynı zamanda tanıtım amaçlı da kullanılabildiği için hak sahiplerinin bu kart ile ilgili kurumlara müracaat etmeleri gerekir.
16. Devlet Tiyatrolarından Ücretsiz Yararlanma (Eş ve Çocuklar): Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünce, sezon boyunca gazi, şehit dul ve yetimlerine oyunlar ücretsiz olarak izlettirilir. Ücretsiz seyahat kartları aynı zamanda tanıtım amaçlı da kullanılabildiği için hak sahiplerinin bu kart ile ilgili kurumlara müracaat etmeleri gerekir.
17. Kredi ve Yurtlar Kurumu (Yurt ve Kredi Önceliği): Gazilerin çocukları devlete ait yurtlar ile öğrenim kredileri ve burslardan öncelikle yararlandırılır. Ayrıca bu çocuklardan, devlete ait yurtlarda kalmaları halinde yurt ücreti ve depozito alınmaz.
18. Yükseköğrenim Harç ve Ücret Muafiyeti: Gazilerin eş ve çocuklarının durumlarını gösterir belge ile öğrencisi oldukları üniversitenin ilgili birimlerine başvurmaları gerekir.
19. Gazi Unvanı Verilmesi: 675 sayılı KHK'nın 14. maddesi ile 15/7/2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsü ve terör eylemi ile bu eylemin devamı niteliğindeki eylemler sebebiyle malul olan kamu görevlileri ve siviller ile bu eylemlerin devamı niteliğindeki eylemlerin ortaya çıkarılması, etkilerinin azaltılması veya bertaraf edilmesinin sağlanmasında yardımcı ve faydalı oldukları sırada yaralanan kamu görevlileri ve sivillere, yaralanma derecesine bakılmaksızın gazilik unvanı verilmiştir.

15 Temmuz darbe girişiminde malul sayılmayacak derecede yaralanan vatandaşlarımıza çeşitli haklar tanınmıştır. Bu haklar şunlardır:

1. Nakdi Tazminat Ödemesi: Yaralanan vatandaşlarımıza, tedavi amacıyla başvurdukları hastane ve sağlık kuruluşunun kayıtları esas alınarak, engellilik ve yaralanma derecesine göre 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ile belirlenmiş esas ve usuller çerçevesinde belirlenecek tazminatın beş katı tutarında nakdi tazminat ödenmiştir.
2. İstihdam Hakkı: Malullük derecesi %40’ın altında olan yaralı vatandaşlarımızın kendisi veya eş ve çocuklarından birisi; eşi veya çocuğu yoksa kendisi veya anne, baba ya da kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam 1 kişiye istihdam hakkı sağlanmıştır.
3. Faizsiz Konut Kredisi: Gazilerimize, bir konut ile sınırlı olmak üzere Toplu Konut İdaresince faizsiz olarak kredi verilmektedir. 2020 yılı itibarıyla faizsiz konut kredisi tutarı 177.000 TL’dir.
4. Ücretsiz Seyahat Hakkı: Gazilerimizin kendileri, anne, baba ile eş ve 25 yaşını doldurmamış çocukları; yurtiçinde Devlet Demiryollarında, Denizyolları Şehir Hatlarında ve belediye toplu taşıma araçları ile belediye tarafından kurulan şirketler veya özel firmalar aracılığıyla yaptırılan toplu taşıma işinde kullanılan araçlarda ücretsiz seyahat hakkından yararlanabilecektir.
5. Elektrik ve Su İndirimi: Gazilerimiz, tahakkuk ettirilecek su ücretinin %50’den ve elektrik ücretinin de %40’tan az olmamak üzere belirlenen tarifeler üzerinden kullanım hakkına sahiptirler.
6. Ek Ödeme ile Eğitim Öğretim Yardımı: Gazilerimizin çocuklarına her ay için ilköğretim öğrencileri için 1250, lise öğrencileri için 1875 ve yükseköğrenim öğrencileri için 2500 gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar her yıl eğitim ve öğretim yardımı yapılmaktadır. Bu yardımlar, 01 Eylül-31 Aralık tarihleri arasında yılda bir kez olmak üzere ve ilgili eğitim öğretim yılında öğrenci olduklarını gösterir belge ile müracaat edenlere, başvurularını izleyen ay içinde SGK tarafından toptan ödenir. Gazilere SGK tarafından aylık bağlanmasına esas olan tarihten geçerli olmak üzere, başvuru tarihini izleyen yılın en geç ilk üç ayı içinde ve takip eden her yıl ek ödeme yapılır. Her yıl ödenecek miktar, malullük derecelerine göre aşağıdaki göstergelerin ödemenin yapılması gereken yılın ilk dönemindeki Devlet memuru aylıklarına uygulanacak katsayı ile çarpımı sonucunda bulunacak tutardır:

• Malûllük Derecesi 1: Gösterge 40.000
• Malûllük Derecesi 2: Gösterge 36.000
• Malûllük Derecesi 3: Gösterge 31.000
• Malûllük Derecesi 4: Gösterge 28.000
• Malûllük Derecesi 5: Gösterge 25.000
• Malûllük Derecesi 6: Gösterge 22.000

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1'inci maddesi kapsamında, terör eylemleri nedeniyle hayatını kaybedenlerin eş ve çocuklarından birine; eşi veya çocuğu yoksa anne, baba ya da kardeşlerinden birine olmak üzere toplam bir kişiye istihdam hakkı tanınır. Engelli hâle gelenlerin ise kendilerine veya eş ve çocuklarından birine; eşi veya çocuğu yoksa kendilerine ya da kardeşlerinden birine istihdam hakkı sağlanır.

Yaralanma, engelli hâle gelme ve ölüm durumlarında, 7000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpılması sonucu bulunan miktar üzerinden nakdî ödeme yapılır:

• Yaralananlara, yaralanma derecesine göre bu tutarın altı katını geçmemek üzere ödeme yapılır.
• Çalışma gücü kaybı yetkili sağlık kuruluşlarınca üçüncü derece olarak tespit edilenlere, bu tutarın dört katından yirmi dört katına kadar ödeme yapılır.
• Çalışma gücü kaybı yetkili sağlık kuruluşlarınca ikinci derece olarak tespit edilenlere, bu tutarın yirmi beş katından kırk sekiz katına kadar ödeme yapılır.
• Çalışma gücü kaybı yetkili sağlık kuruluşlarınca birinci derece olarak tespit edilenlere, bu tutarın kırk dokuz katından yetmiş iki katına kadar ödeme yapılır.
• Ölenlerin mirasçılarına, bu tutarın elli katı tutarında ödeme yapılır.

Ayrıca, 9500 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpılması sonucu bulunacak tutar üzerinden aylık bağlanır:

• Çalışma gücü kaybı üçüncü derece olarak tespit edilenlere bu tutarın yüzde altmışı oranında,
• Çalışma gücü kaybı ikinci derece olarak tespit edilenlere bu tutarın yüzde seksen i oranında,
• Çalışma gücü kaybı birinci derece olarak tespit edilenlere ve ölenlerin mirasçılarına bu tutarın tamamı oranında aylık bağlanır.

Hak sahipliği belgesi, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından düzenlenir.

02.08.2013 tarihinde yapılan düzenlemeyle, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 45. maddesi kapsamına giren rütbeli vazife malulleri ile kamu görevlilerinin sosyal haklarında önemli iyileştirmeler yapılmıştır. Bu iyileştirmeler arasında şunlar yer almaktadır:

• İstihdam hakkı,
• Faizsiz konut kredisi,
• Ek ödeme ve eğitim öğretim yardımı,
• Derece kademe ilerlemesi,
• Anne ve babaya aylık bağlanmasında muhtaçlık şartının kaldırılması,
• Elektrik ve su ücret indirimi,
• Kendileri, eşleri, anne ve babaları ile evlenmemiş ve 25 yaşını doldurmamış çocukları için ücretsiz seyahat hakkı.

Şehitlerimizin yasal varislerinin yazılı izni ve gazilerimizin açık muvafakati olmadan kişisel bilgilerin kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları veya üçüncü kişilerle kesinlikle paylaşılmaması gerekir. Bu husus, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Şehit Gazi Bilgi Sistemi Uygulama Yönergesi'nde belirtilmiştir.

26 Nisan 2016 tarihli ve 29695 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6704 sayılı Kanun ile 6356 sayılı Kanun'da yapılan düzenlemeler sonucunda, memur ve işçi sendikaları; 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun mülga 64. maddesi ve 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 47. maddesinin sekizinci fıkrasında sayılanlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun'un ek 1. maddesi hükümlerine göre nakdî tazminat ödenmesi veya aylık bağlanması hakkı bulunanlara ayni ve nakdî yardımda bulunabilmektedir.

07/09/2016 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 6745 sayılı Yatırımların Proje Bazında Desteklenmesi İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 51. maddesi ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun ek 1. maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan kişilere ÖTV istisnası sağlanmıştır.

Bu kapsamda aşağıdaki kişiler yararlanabilir:

• 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun mülga 64. maddesi, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 47. maddesinin sekizinci fıkrası ve 3713 sayılı Kanun'un 21. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamına girenler hariç olmak üzere, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'a göre veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malulü sayılanlar,
• 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun mülga 45. maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 47. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen haller kapsamında vazife malulü sayılan; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı'nın erbaş ve erler dahil askeri personeli ile Emniyet Teşkilatı'nın Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup personelinden hayatını kaybetmiş olanların eş veya çocuklarından birisi, eş ve çocuğu yoksa anne veya babasından birisi bir defaya mahsus yararlanabilir.

Ayrıca, engellilik oranı %90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler ile bizzat kullanma amacıyla engelliliğine uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malûl ve engelliler de ÖTV muafiyetinden yararlanabilir.

Evet, Kamu Konutları Yönetmeliği'ne göre sıra tahsisli konutlarda şehit yakınları (eş, çocuk, anne, baba ve kardeş) ve gazilerin her biri için (+40) puan verilmektedir.