Bilgi Merkezi / Rehber
Tayyar Rahmiye Hanım
Binbaşı Ayşe, Türk Kurtuluş Savaşı'nın unutulmaz kadın kahramanlarından biridir. Eşini Balkan Savaşları'nda kaybettikten sonra İzmir'in işgaliyle başlayan direnişe katılmış, kurduğu atlı müfrezeyle düzenli ordunun saflarında savaşmıştır. Ayşe Çavuş lakabıyla anılan bu cesur kadın, 9 Eylül 1922'de İzmir'e giren Türk birlikleri arasında yer almıştır.
Son gözden geçirme: 10.10.2026
- Doğum
- İzmir (Selanik asıllı göçmen aile)
- Ölüm
- 1949
- Lakap
- Ayşe Çavuş
- Katıldığı Savaşlar
- I. İnönü, II. İnönü, Sakarya, Büyük Taarruz, Başkomutanlık Meydan Savaşı
- Önemli Tarih
- 9 Eylül 1922 - İzmir'in kurtuluşu
- Soyadı
- Altuntac (kaynaklarda Altıntaş olarak da geçer)
- Aile
- Eşi Balkan Savaşları'nda şehit; oğlu Gediz'de, damadı Demirci'de şehit
Erken Yaşamı ve Mücadeleye Katılışı
Selanik asıllı göçmen bir ailenin kızı olan Ayşe Hanım, İzmir'de yaşamını sürdürürken Osmanlı ordusunda binbaşı olan eşini Balkan Savaşları'nda şehit vermiştir. Eşinin intikamını almaya ant içen Ayşe Hanım, I. Dünya Savaşı'nın ardından İzmir'in işgal edilmesi üzerine çocuklarını güvenli bir yer olan Uşak'a göndermiştir.
Ziynet eşyalarını satarak silah temin eden Ayşe Hanım, işgallere karşı örgütlenen Milli Mücadele'ye katılmak üzere Aydın'a gitmiştir. Büyük oğlu ve damadı da ona katılmış; birlikte dilenci kılığında köy köy dolaşarak gençleri mücadeleye teşvik etmişlerdir. Bu çabalar sonucunda 280 genç, milli mücadeleye katılmayı kabul etmiş ve atlı bir süvari müfrezesi oluşturulmuştur.
Müfrezenin Kuruluşu ve İlk Çatışmalar
Kurulan atlı müfreze, önce Kasaba'ya (Turgutlu) gitmiş ancak buranın Yunan işgali altında olduğunu görerek Salihli'ye dönmüştür. Burada birliğe katılanların sayısı 350'ye ulaşmış ve müfreze, Köpekçi Nuri'nin çetesine katılmıştır.
Ayşe Hanım, Yunanlıların 400 kişilik bir birlikle Demirci'yi işgal ettiğini haber alınca çetesiyle ani bir baskın düzenlemiş ve düşmanı püskürterek Simav'a geçmiştir. Simav'da Kuva-yı Milliye Komutanı'ndan, Mustafa Kemal Paşa'nın kendisiyle tanışmak istediğini öğrenince Ankara'ya gitmiştir. Paşa'nın ödüllendirme teklifine ise tek arzusunun vatanın kurtuluşu olduğunu söyleyerek karşılık vermiştir. Ankara'da kendisine katılan elli dört gönüllüyle birlikte Kütahya'ya hareket etmiştir.
Ayşe Çavuş Lakabı ve Savaş Yılları
Gediz'in işgal edildiğini öğrenen müfreze, Hamidiye Köprüsü'nde pusu kurarak üç Yunan askerini etkisiz hale getirmiştir. Araba kullanmayı bilmedikleri için ele geçirdikleri arabayı atlara çektirerek Ordu Komutanlığı'na ulaştırmışlardır. Bu kahramanlık üzerine kendisine 'Ayşe Çavuş' lakabı verilmiştir.
Ayşe Hanım, Birinci ve İkinci İnönü Savaşları ile Sakarya Meydan Savaşı'na katılmıştır. Bu çetin mücadelelerde oğlunu Gediz'de, damadını ise Demirci'de şehit vermiştir. Sakarya Savaşı'nda kasığından yaralanan Ayşe Hanım, dinlenmek ve çocuklarını görmek için Ankara'ya gelmiş; silahını, müfrezesini ve atlarını teslim ederek Mustafa Kemal Paşa ile görüşmüştür.
Röportajlar ve Sonraki Yaşamı
Ankara'da bulunduğu sırada Vakit gazetesine 5 Şubat 1922 tarihinde bir röportaj vermiştir. Gazeteci Lütfi Arif'in tasvirine göre Ayşe Hanım, sarı benizli, Tatar çehreli, orta boylu ve 55 yaşlarında bir kadındır. Aslen Prizrenli olup Balkan Harbi sonrasında Kasaba'ya yerleşmiş; dördü erkek, biri kız beş evladı olmuştur.
Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Savaşı'nda da yer alan Ayşe Hanım, 9 Eylül 1922'de İzmir'e giren birliklerin içinde bulunmuş ve burada ayağından yaralanmıştır. Savaş sonrasında 1925 yılı haziran ayında İstanbul'da bir gazeteye röportaj vermiş; süvari elbisesiyle poz vererek vatanın kurtuluşundan duyduğu mutluluğu dile getirmiştir. Soyadı Kanunu'ndan sonra Altuntac soyadını almıştır (kaynaklarda Altıntaş olarak da geçer).
Vefatı ve Mirası
1942 yılında tedavi için İzmir'den Ankara'ya gelen Ayşe Hanım, Merkez Bankası'nda müstahdem (odacı) olarak çalışmaya başlamıştır. 1948 yılı itibarıyla 65 lira aylıkla geçinmeye çalışan Ayşe Hanım, maddi sıkıntılar yaşamıştır. 1949 yılında hayata gözlerini yummuştur.
Ayşe Çavuş, vatan savunmasında kadınların da ne denli büyük fedakarlıklar gösterebileceğini kanıtlayan önemli bir simge olarak tarihteki yerini almıştır.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Binbaşı Ayşe» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.