Conkbayırı Mehmetçik Kitabeleri

Conkbayırı Mehmetçik Kitabeleri, Cesarettepe, Kılıçbayırı ve Düztepe’yi takip ederek Çimentepe’ye ulaşan yolun batı yakasında konumlanmıştır. Anıt, bir eli simgeleyen beş ayrı yazıt levhasından müteşekkildir ve bu levhalar, Conkbayırı’nda vatan savunması uğruna canlarını feda eden Mehmetçiklere ithaf edilmiştir.

Birinci kitabede; 19. Piyade Tümen Komutanı Kurmay Yarbay Mustafa Kemal Atatırk’ün, 25 Nisan 1915 günü düşmanın Arıburnu’na çıkarma yaptığını öğrenmesi üzerine kendi inisiyatifiyle 57. Piyade Alayı’nı bölgeye sevk ettiği, bu esnada kıyı örtmesi yapan ve cephanesi tükenen az sayıdaki ere yaptırdığı süngü hücumuyla kazanılan zaman içinde yetişen alaya mevzi aldırarak düşmanı Conkbayırı’na ulaşmadan durdurmayı başardığı anlatılmaktadır.

İkinci kitabede; Mustafa Kemal Atatürk’ün, 25 Nisan 1915 sabahı Conkbayırı’na doğru ilerleyen düşmana karşı 57. Piyade Alayı ile taarruza geçerken verdiği “Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum; biz ölünceye kadar geçecek zaman zarfında yerimize başka kuvvetler gelir, başka komutanlar hâkim olabilir.” emri yer almaktadır. Bu emirle şahlanan Mehmetçikler, donanmanın yoğun ve şiddetli ateşi altında yılmadan sürdürdükleri taarruzlarıyla düşmanı Cesarettepe’ye kadar geri püskürtmüşlerdir.

Üçüncü kitabede; Arıburnu’ndaki düşman kuvvetlerinin aldıkları takviyelerle daha da güçlenerek 6 Ağustos 1915 günü Conkbayırı’na doğru yeniden taarruza geçtikleri, gece gündüz aralıksız süren kanlı muharebeler sonucunda iki tarafın da ağır kayıplar verdiği ve Türk askerinin düşmanı 9 Ağustos 1915 akşamı Conkbayırı tepeler hattına yirmi beş metre mesafede durdurmayı başardığı ifade edilmektedir.

Dördüncü kitabede; 10 Ağustos 1915 sabahı siperlerin yakınlığı nedeniyle süngü hücumuyla başlayan Türk karşı taarruzu anlatılmaktadır. Düşman donanma topçusunun yoğun ateşiyle cehennemi bir hal alan Conkbayırı muharebeleri sırasında gözetleme yerinden bir an olsun ayrılmayan Anafartalar Grup Komutanı Albay Mustafa Kemal’in, bir şarapnel misketiyle parçalanan cep saatinin hayatını kurtardığı ve düşmanın bu taarruz sonunda Ağıl Deresi’ne kadar geri atıldığı kaydedilmektedir.

Beşinci kitabede; düşman kuvvetlerinin Gelibolu Yarımadası’nın en önemli bölgesi ve doruk noktası olan Conkbayırı’nı ele geçirerek Türk kuvvetlerini ikiye bölmek ve Çanakkale Boğazı’na hâkim olmak amacıyla giriştikleri devamlı saldırıların, kahraman Türk askerinin büyük cesaret ve gayretle gerçekleştirdiği savunma karşısında başarısızlıkla sonuçlandığı belirtilmektedir. Bu bölgede cereyan eden muharebelerde Türk Ordusu 9.200 şehit, düşman ise 12.000 kayıp vermiştir. 1970 yılında açılan yarışmayı kazanan Mimar Ahmet Gülgönen’in tasarımı olan yazıtlar, Türk Hükümeti tarafından inşa ettirilmiş ve 14 Kasım 1980 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından korunması gereken kültürel varlık olarak tescil edilmiştir.