Kaynak: mevzuat.gov.tr (T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi). Metin kaynaktan değiştirilmeden alınmıştır (10.10.2026 itibarıyla). Bağlayıcı ve güncel metin için kaynağa bakın.
ÜCRETSİZ VEYA
İNDİRİMLİ SEYAHAT KARTLARI YÖNETMELİĞİ
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmelik, 8/1/2002 tarihli ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının
Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanun kapsamında ücretsiz veya indirimli yolcu taşıma hizmeti verecek toplu
taşıma araçlarının belirlenmesi, toplu taşıma hizmetinin kapsamı ve bu
hizmetlerden ücretsiz veya indirimli yararlanmaya ilişkin usul ve esasların
tespiti amacıyla düzenlenmiştir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, 4736 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin sekizinci fıkrasına
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) (Değişik:RG-23/12/2023-32408)
Bakanlık: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığını,
b) Engelliler için kimlik kartı:
Engellilere tanınan hak ve hizmetlerden yararlanmada kullanılmak üzere Bakanlık
tarafından verilen ve engellilik durumuna göre ulaşımda refakatçi ile birlikte
yararlanma durumunu da gösteren kimlik kartını,
c) (Değişik:RG-23/12/2023-32408)
İl müdürlüğü: Aile ve sosyal hizmetler il müdürlüğünü,
ç) Seyahat kartı: 4736 sayılı
Kanunun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında sayılan engelliler ve refakatçileri
dışındaki kişilerin ücretsiz seyahat hakkından yararlanabilmesi için Bakanlık
tarafından düzenlenecek kartı,
d) (Değişik:RG-23/12/2023-32408)
Şehir içi toplu taşıma hizmetleri: Şehir içi kara ve deniz taşımacılığında
taksi, taksi dolmuş, dolmuş, rekreatif, turistik ve servis amaçlı kullanılan araçlar
hariç olmak üzere; demiryolları ve denizyollarının şehir içi hatlarında sunulan
toplu insan ulaşımına yönelik hizmetler ile belediyelere, belediyeler
tarafından kurulan şirketlere, birlik, müessese ve işletmelere veya belediyeler
tarafından yetki verilerek toplu taşıma hizmeti gördürülen özel şahıs veya
şirketlere ait araçları ya da demiryolları ve denizyolları araçları kullanılmak
suretiyle sunulan şehir içi toplu insan ulaşımına yönelik hizmetleri,
e) Şehirlerarası toplu taşıma
hizmetleri: Rekreatif, turistik ve servis amaçlı kullanılanlar hariç olmak
kaydıyla, demiryolları ve denizyolları araçları kullanılmak suretiyle sunulan
şehirlerarası toplu insan ulaşımına yönelik hizmetleri,
ifade eder.
Ücretsiz seyahat hakkından
yararlanacak kişiler
MADDE 4 – (1) 4736 sayılı
Kanunun 1 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca demiryolları ve
denizyollarının şehiriçi ve şehirlerarası hatlarından, belediyelere,
belediyeler tarafından kurulan şirketlere, birlik, müessese ve işletmelere veya
belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehiriçi
toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanacaklar aşağıda
belirtilmiştir:
a) 24/2/1968 tarihli ve 1005
sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref
Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında aylık bağlananların kendileri,
eşleri, anne ve babaları ile evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış
çocukları.
b) 8/6/1949 tarihli ve 5434
sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı ve mülga 64 üncü
maddesi, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanununun 47 nci maddesinin sekizinci fıkrası, 3/11/1980 tarihli ve
2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı
Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlarda belirtilen
haller kapsamında;
1) Hayatını kaybedenlerin,
2) Harp veya vazife malulü
sayılanlardan aylık almakta iken hayatını kaybedenlerin,
3) Harp veya vazife malulü
sayılmaları sebebiyle aylık almakta olanların,
4) Harp veya vazife malulü
sayılmaları sebebiyle aylık almakta iken, sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya
devam etmekle birlikte veya 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre sigortalı
olmayı gerektiren bir işte çalışmaya başlamış olmakla birlikte bu aylıkları
kesilmesi gerekmeyenlerin,
kendileri, eşleri, anne ve
babaları ile evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış çocukları.
c) 5434 sayılı Kanunun mülga 45
inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrasında
belirtilen haller kapsamında;
1) Hayatını kaybedenlerin,
2) Harp veya vazife malulü sayılanlardan
aylık almakta iken hayatını kaybedenlerin,
3) Harp veya vazife malulü
sayılmaları sebebiyle aylık almakta olanların,
4) Harp ve vazife malulü
sayılmaları sebebiyle aylık almakta iken, sınıf veya görev değiştirerek
çalışmaya devam etmelerinden veya 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında
çalışmaya başlamalarından dolayı aylıkları kesilenlerin,
kendileri, eşleri, anne ve
babaları ile evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış çocukları.
ç) 28/5/1986 tarihli ve 3292
sayılı Vatani Hizmet Tertibi Aylıklarının Bağlanması Hakkında Kanun
kapsamındaki hizmetleri sebebiyle vatani hizmet tertibinden aylık bağlananların
kendileri, eşleri, anne ve babaları ile evli olmayan ve yirmi beş yaşını
doldurmamış çocukları.
d) 24/6/2008 tarihli ve 5774
sayılı Başarılı Sporculara Aylık Bağlanması ile Devlet Sporcusu Unvanı
Verilmesi Hakkında Kanuna göre aylık bağlananların kendileri.
e) Engelliler için sağlık kurulu
raporuyla % 40 ve üzerinde engelli olduğunu belgeleyen Türk vatandaşlarının
kendileri, ağır engellilerin ise kendileri ile birlikte birden fazla olmamak
üzere beraber seyahat ettikleri refakatçileri.
60 yaş ve üstü bireylerin
ücretsiz veya indirimli yolculuk hakkı
MADDE 5 – (1) Türk
vatandaşı olan altmış beş yaş ve üzeri kişiler, demiryolları ve denizyollarının
şehiriçi hatları ile belediyelere, belediyeler tarafından kurulan şirketlere,
birlik, müessese ve işletmelere veya belediyeler tarafından yetki verilen özel
şahıs ya da şirketlere ait şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz
olarak yararlanır.
(2) Türk vatandaşı olan altmış
beş yaş ve üzeri kişiler, demiryolları ve denizyollarının şehirlerarası
hatlarından %50 indirimli olarak yararlanır.
(3) Toplu taşıma araçlarının ait
olduğu kurum ve kuruluşlar, belediyeler, belediyeler tarafından kurulan
şirketler, birlikler, müessese ve işletmeler, altmış yaş ile altmış beş yaş
arasında bulunan kişilerin toplu taşıma araçlarından ücretsiz veya indirimli
olarak yararlanmasını sağlayabilir.
Ücretsiz veya indirimli
seyahat hakkının kullanımı
MADDE 6 – (1) Ücretsiz
veya indirimli seyahat edebilmek için;
a) 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentleri kapsamındakiler için Bakanlık
tarafından verilen Seyahat Kartı,
b) 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (e) bendi kapsamındakiler için Engelliler İçin Kimlik Kartı,
engellilere kimlik kartı verilmesine ilişkin 19/7/2008 tarihli ve 26941 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik uyarınca verilmiş bulunan kimlik kartı,
anılan Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinde sayılan engelliler için kimlik
kartı ile engel oranının yer aldığı nüfus cüzdanı,
c) 5 inci madde kapsamındakiler
için nüfus cüzdanı,
kullanılır.
(2) Toplu taşıma araçlarından
ücretsiz veya indirimli yararlanma amacıyla birinci fıkrada belirtilen
belgelerin ibraz edilmesi halinde, ücretsiz veya indirimli seyahat hakkı
herhangi bir gerekçeyle engellenemez.
(3) Kişiler, birinci fıkrada
belirtilen belgeleri ibraz etmek suretiyle toplu taşıma araçlarından ücretsiz
veya indirimli yararlandırılır. Toplu taşıma hizmetini sunan kurum ve kuruluşlar
ile belediyeler, ücretsiz veya indirimli seyahat hakkının kullanılması ile
ilgili kolaylaştırıcı tedbirler alır.
(4) 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (e) bendi kapsamındaki ağır engellinin, refakatçisi olduğunu beyan
ettiği kişiden bu hakkın kullanımına ilişkin ayrıca belge talep edilmez.
(5) Seyahat kartları aynı
zamanda tanıtım amaçlı olarak da kullanılabilir.
Seyahat kartının şekli ve
basımı
MADDE 7 – (1) Seyahat
kartında; kişinin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adı, soyadı, doğum yeri,
doğum tarihi, hak sahibine yakınlık derecesi, geçerlilik tarihi, seri numarası
gibi bilgiler ile fotoğrafı yer alır.
(2) Seyahat kartının şekli,
içeriği, ebadı, değiştirme ve geçerlilik tarihi, tahrif ve sahtecilikten
korumak maksadıyla seyahat kartı üzerine konulacak güvenlik unsurları ile basım
ve teslimat aşamasında uygulanacak sistem ve teknoloji, Bakanlık tarafından
belirlenir.
Seyahat kartı başvurusu
MADDE 8 – (1) Bu
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında
belirtilen seyahat kartını almak için; Bakanlığın belirleyeceği belgelerle
birlikte il müdürlüğüne başvuruda bulunulur.
(2) İlgili kurumlardan
elektronik ortamda ulaşılan bilgi ve belgeler kişilerden talep edilmez.
Seyahat kartının teslimi
MADDE 9 – (1) Seyahat kartı,
hak sahiplerine bedelsiz olarak verilir.
(2) Seyahat kartı, il müdürlüğü
tarafından kişinin bizzat kendisine veya kanuni temsilcilerine teslim belgesi
imzalatılarak teslim edilebileceği gibi talebi halinde başvuruda belirttiği
adrese gönderilebilir.
(3) Verilen seyahat kartlarının
seri numaraları elektronik ortama aktarılır.
Seyahat kartının yeniden
düzenlenmesi
MADDE 10 – (1) Seyahat
kartının içeriğinin değişmesi, çalınması, kaybedilmesi veya herhangi bir
nedenle kullanılamaz hale gelmesi durumunda Bakanlık tarafından bedelsiz olarak
yeniden düzenlenir.
Seyahat kartının iade
edilmesi
MADDE 11 – (1) Vefat
edenlerin, evlenenlerin veya yirmi beş yaşını doldurmuş olan çocukların
kartları ile herhangi bir nedenle kullanılamaz hale gelen veya geçerliliğini
kaybeden seyahat kartları il müdürlüğüne iade edilir.
İdari ve cezai işlemler
MADDE 12 – (1) İlgili
kurumlar, belediyeler ile belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da
şirketler, ücretsiz ve indirimli seyahat hakkının kullanılması ile ilgili olarak
gerekli tedbirleri alır.
(2) Ücretsiz veya indirimli
seyahat hakkının kullandırılmaması hâlinde bu haktan faydalandırılmayan her
kişi için mülki idare amiri tarafından toplu taşıma aracının tarifesi üzerinden
elli tam bilet bedeli tutarında idari para cezası uygulanır. Bu maddeye göre
verilecek idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir ve
genel bütçeye gelir kaydedilir.
Seyahat kartında tahrifat,
sahtecilik
MADDE 13 – (1) Üzerinde
tahrifat, silinti ve kazıntı olan kartlar geçersizdir.
(2) Gerçeğe aykırı kart
düzenleyenler veya bu tür kartı bilerek kullananlar, iade etmesi gerektiği
halde seyahat kartını kullanmaya devam edenler, kart üzerinde tahrifat,
silinti, kazıntı yapanlar ile tahrif edilmiş kartları kullananlar hakkında
genel hükümlere göre cezai işlem yapılır.
Atıflar
MADDE 14 – (1) Bu
Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan 17/5/1995 tarihli ve 22286 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığınca Aylık Bağlananlara
Verilecek Tanıtım Kartları ve Ücretsiz Seyahat Kartları Yönetmeliğine yapılan
atıflar bu Yönetmelik hükümlerine yapılmış sayılır.
Yürürlükten kaldırılan
yönetmelik
MADDE 15 – (1) 17/5/1995
tarihli ve 22286 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti Emekli
Sandığınca Aylık Bağlananlara Verilecek Tanıtım Kartları ve Ücretsiz Seyahat
Kartları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Mevcut kartların geçerliliği
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan Yönetmelik uyarınca verilmiş olan
kartlar, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren bir yıl süreyle
geçerlidir.
Mevcut hakların kullanımı
GEÇİCİ MADDE 2 – (1)
2/8/2013 tarihinden önce yetim aylığı alan ve ücretsiz seyahat hakkı
bulunanların ücretsiz seyahat hakkı bu aylıkları almaya devam ettikleri
müddetçe saklıdır.
Yürürlük
MADDE 16 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17 – (Değişik:RG-23/12/2023-32408)
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin
Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
4/3/2014
28931
Yönetmelikte
Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi
Sayısı
1.
23/12/2023
32408
2.