Bilgi Merkezi / Haklar ve Mevzuat
4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
Resmî metin.
Kaynak: mevzuat.gov.tr (T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi). Metin kaynaktan değiştirilmeden alınmıştır (10.10.2026 itibarıyla). Bağlayıcı ve güncel metin için kaynağa bakın.
KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ
ÜRETTİKLERİ MAL VE
HİZMET TARİFELERİ
İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK
YAPILMASI HAKKINDA
KANUN
Kanun
Numarası : 4736
Kabul
Tarihi : 8/1/2002
Yayımlandığı
Resmî Gazete : Tarih : 19/1/2002 Sayı : 24645
Yayımlandığı
Düstur : Tertip : 5 Cilt : 42
Madde
1 - Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner
sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik
kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar,
kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri
ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli
kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24.11.1994 tarihli ve 4046
sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun çoğunluk hissesine
sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri
ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik
gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz
veya indirimli tarife uygulanmaz.
(Ek
fıkra: 12/7/2013-6495/88 md.) 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal
Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması
Hakkında Kanun veya 28/5/1986 tarihli ve 3292 sayılı Vatani Hizmet Tertibi Aylıklarının
Bağlanması Hakkında Kanun kapsamındaki hizmetleri sebebiyle vatani hizmet tertibinden
aylık bağlananların; 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli
Sandığı Kanununun 56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddelerine veya 31/5/2006
tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47
nci maddesine, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması
Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını
gerektiren kanunlara göre vazife malulü sayılarak aylık bağlananların kendileri,
eşleri, evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış olan çocukları, anne ve babaları;
yukarıda sayılan kanunlara göre harp veya vazife malulü sayılanlardan sınıf veya
görev değiştirerek çalışmaya devam edenler ile vazife malulü sayılarak aylık bağlananlardan,
5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında çalışmaya başlamaları nedeniyle ödenmekte
olan aylıkları kesilenlerin kendileri ile eşleri, evli olmayan ve yirmi beş yaşını
doldurmamış çocukları, anne ve babaları; yukarıda
sayılan kanunlara göre harp veya vazife malulü sayılacak şekilde hayatını kaybedenlerin
ya da aynı kapsamda aylık almaktayken hayatını kaybedenlerin eşleri, evli
olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış olan çocukları, anne ve babaları; engelliler
için sağlık kurulu raporuyla %40 ve üzerinde engelli olduğunu belgeleyen Türk vatandaşlarının
kendileri, ağır engellilerin kendileri ile birlikte birden fazla olmamak üzere birlikte
yolculuk ettikleri refakatçileri, demiryolları ve denizyollarının şehiriçi ve şehirlerarası
hatlarından, belediyelere, belediyeler tarafından kurulan şirketlere, birlik, müessese
ve işletmelere veya belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere
ait şehiriçi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanırlar.
(Ek
fıkra: 12/7/2013-6495/88 md.) Türk vatandaşı olan altmış beş yaş ve üzeri
kişiler, demiryolları ve denizyollarının şehiriçi hatları ile belediyelere, belediyeler
tarafından kurulan şirketlere, birlik, müessese ve işletmelere veya belediyeler
tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehiriçi toplu taşıma hizmetlerinden
ücretsiz olarak, demiryolları ve denizyollarının şehirlerarası hatlarından ise %50
indirimli olarak yararlanırlar. Bu fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşlar, belediyeler,
belediyeler tarafından kurulan şirketler, birlikler, müessese ve işletmeler altmış
ila altmış beş yaş arasında bulunan kişilerin toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz
veya indirimli olarak yararlanmasını sağlayabilirler.
Belediyeler
ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, toplu taşım hizmetlerinde
(…) [1] öğrenci ve basın
kimlik kartı sahiplerine indirim uygulamaya yetkilidirler.
24.2.1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası
Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında
Kanun, 3.11.1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması
Hakkında Kanun ve 12.4.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun
ücretsiz veya indirimli tarife uygulanması ile ilgili diğer hükümleri saklıdır. [2]
Cumhurbaşkanı birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi
veya kurumları tespit etmeye yetkilidir. [3]
(Ek
fıkra: 12/7/2013-6495/88 md.) İlgili kurumlar, belediyeler ile belediyeler tarafından yetki
verilen özel şahıs ya da şirketler, ücretsiz ve indirimli seyahat hakkının kullanılması
ile ilgili olarak gerekli tedbirleri alırlar. Ücretsiz veya indirimli seyahat hakkının
kullandırılmaması hâlinde bu haktan faydalandırılmayan her kişi için toplu taşıma
aracının tarifesi üzerinden elli tam bilet bedeli tutarında idari para cezası mülki
idare amiri tarafından uygulanır. Bu maddeye göre verilecek idari para cezaları
tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.
(Ek
fıkra: 12/7/2013-6495/88 md.) İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri kapsamında hizmet verecek toplu
taşıma araçları, toplu taşıma hizmetlerinin kapsamı ile bu hizmetlerden ücretsiz
ve indirimli yararlanmaya ilişkin usul ve esaslar, Hazine ve Maliye, İçişleri, Çalışma
ve Sosyal Güvenlik ve Ulaştırma ve Altyapı bakanlıklarının görüşleri alınmak
suretiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Aile ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı tarafından müştereken çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. [4] [5]
(Ek fıkra: 27/3/2015-6637/17
md.) İkinci ve üçüncü
fıkra hükümleri kapsamında, belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da
şirketlere ait şehiriçi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracı ile özel
deniz ulaşımı aracı için bunların işletmecilerine, Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı bütçesine
bu amaçla konulan ödenekten ilgili belediyeler aracılığıyla her ay gelir desteği
ödemesi yapılır. Yapılacak aylık gelir desteği ödemesini yıllık olarak belirlemeye,
bu tutarı faaliyette bulunulan yere ve/veya belediyeler tarafından yetki verilen
özel şahıs ya da şirketlere ait şehiriçi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım
aracını taşıma kapasitesine göre farklılaştırmaya ve yapılacak ödemeye ilişkin diğer
esas ve usuller Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Hazine ve Maliye
Bakanlığı tarafından müştereken (…) 6 belirlenir. [6]
(Ek fıkra: 12/7/2013-6495/88
md.) 1005 sayılı Kanun
ve 3292 sayılı Kanun kapsamında vatani hizmet tertibinden aylık bağlananlar ile
5434 sayılı Kanunun 56 ncı, mülga 45 inci ve 64 üncü maddelerine veya 5510 sayılı
Kanunun 47 nci maddesine göre harp veya vazife malullüğü aylığı bağlananların ya
da 2330 sayılı Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını
gerektiren kanunlara göre aylık bağlananların veya harp veya vazife malulü sayılanlardan
sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam eden kamu görevlileri ile harp veya
vazife malullüğü aylığı almakta iken 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında
çalışmaya başlamaları nedeniyle ödenmekte olan aylıkları kesilenlerin, bu fıkrada
sayılan kanunlar veya maddeler gereğince dul ve yetim aylığı bağlananların ikametgâhlarında
kullandıkları elektrik enerjisi ücreti %40’tan; belediyelerce tahakkuk ettirilecek
su ücreti ise %50’den az indirim içermemek üzere belirlenecek tarife üzerinden alınır.
Bu Kanunun
yayımı tarihinden önce beşinci fıkrada belirtilen kanunlar dışında; kanun, kanun
hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik, genelge ve benzeri düzenleyici işlemler ile
diğer idari işlemlerle tesis edilmiş bulunan ücretsiz veya indirimli tarife uygulamalarına
31.12.2001 tarihinden itibaren son verilir. [7]
Madde
2 – (3.5.1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)
Madde
3 – (2.9.1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız
Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)
Madde
4 – (29.7.1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlâk Vergisi Kanunu ile ilgili olup yerine
işlenmiştir.)
Madde 5 – (29.6.2001 tarihli ve 4705 sayılı Yurt Dışına
Çıkışlardan Harç Alınması ve 4481 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanun ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)
Madde
6 – ( 27.6.1984 tarihli ve 3030 sayılı Büyük Şehir Belediyelerinin Yönetimi
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun ile
ilgili olup yerine işlenmiştir.)
Madde
7 – (7.11.1984 tarihli ve 3074 sayılı Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanunu ile
ilgili olup yerine işlenmiştir.)
Madde
8 – ( 27.6.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ilgili olup
yerine işlenmiştir.)
Geçici Madde 1- (Ek: 12/7/2013-6495/89
md.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten önce, yetim aylığı alan ve ücretsiz seyahat hakkı bulunanların bu aylıkları
almaya devam ettikleri müddetçe ücretsiz seyahat hakkı saklıdır.
Madde
9 – Bu Kanunun;
a) 4
üncü Maddesinin (A), (B) ve (D) fıkraları 1.1.2002 tarihinden geçerli olmak üzere
yayımı tarihinde,
b) 4
üncü maddesinin (C) fıkrası 1.3.2002 tarihinde,
c) 5
inci maddesi ile 6 ncı maddesinin son cümlesi 1.2.2002 tarihinde,
d) 7
nci maddesinin doğalgazla ilgili hükümleri 1.5.2002 tarihinde, diğer hükümleri 1.2.2002
tarihinde,
e) 8
inci maddesi 15.1.2002 tarihinde,
f) Diğer
hükümleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe
girer.
Madde
10 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
4736 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO
Değiştiren Kanunun/ KHK’nin veya İptal
Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası
4736 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal
Edilen Maddeleri
Yürürlüğe Giriş Tarihi
6495
1, Geçici Madde 1
2/8/2013
6637
1
7/4/2015
KHK/698
1
24/6/2018 tarihinde birlikte
yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının
andiçerek göreve başladığı tarihte
7153
1
10/12/2018
7578
1
1/5/2026
[1] 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı
Kanunun 88 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “malûl, yaşlı,” ibaresi
yürürlükten kaldırılmıştır.
[2] 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı
Kanunun 88 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ilgili hükümleri” ibaresi “ilgili
diğer hükümleri” şeklinde değiştirilmiştir.
[3] 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin 54 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar
Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
[4] 29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı
Kanunun 28 nci maddesiyle bu fıkraya “İçişleri” ibaresinden sonra gelmek üzere
“, Çevre ve Şehircilik” ibaresi eklenmiştir.
[5] 22/4/2026
tarihli ve 7578 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “Maliye, Ulaştırma,
Denizcilik ve Haberleşme, İçişleri, Çevre ve Şehircilik ile Çalışma ve Sosyal
Güvenlik bakanlıklarının görüşleri alınmak suretiyle Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığı tarafından” ibaresi “Hazine ve Maliye, İçişleri, Çalışma ve Sosyal
Güvenlik ve Ulaştırma ve Altyapı bakanlıklarının görüşleri alınmak suretiyle
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı tarafından müştereken” şeklinde değiştirilmiştir.
[6] 22/4/2026 tarihli ve 7578
sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “Aile
ve Sosyal Politikalar Bakanlığı” ibaresi “Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı” şeklinde, ikinci cümlesinde yer alan “Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı” ibaresi “Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı” şeklinde değiştirilmiş ve
“altı ay içinde” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
[7] 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı
Kanunun 88 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “üçüncü fıkrada” ibaresi
“beşinci fıkrada” şeklinde değiştirilmiştir.