Bilgi Merkezi / Rehber
Mehmet Çavuş
Bigalı Mehmet Çavuş, I. Dünya Savaşı'nda Çanakkale cephesinde gösterdiği üstün cesaretle Türk askerinin sembol isimlerinden biri olmuştur. 4 Mart 1915'te Seddülbahir'deki savunması, onun adını tarihe yazdırmıştır.
Son gözden geçirme: 10.10.2026
- Doğum
- 1878, Filibe, Bulgaristan
- Ölüm
- 3 Şubat 1964, Biga, Çanakkale
- Önemli Olay
- 4 Mart 1915, Seddülbahir Savunması
- Rütbe
- Çavuş
- Madalya
- Harp Madalyası
- Birlik
- 27. Alay, 3. Tabur, 10. Bölük
- Zayiat (Osmanlı)
- 6 ölü, 13 yaralı
- Zayiat (İngiliz)
- 20 ölü, 25 yaralı
Erken Yaşamı ve Göçü
Bigalı Mehmet Çavuş, 1878 yılında Bulgaristan'ın Filibe kentinde dünyaya geldi. 93 Harbi olarak bilinen savaş sırasında ailesiyle birlikte Anadolu'ya göç ederek Çanakkale'nin Biga ilçesine bağlı Bahçeli köyüne yerleşti. Genç yaşta vatan savunmasına katılma arzusuyla Balkan Savaşları'na gönüllü olarak iştirak etti.
Çanakkale'de Kahramanlık Destanı
Mehmet Çavuş, Çanakkale Savaşı sırasında Seddülbahir Kalesi ve Gelibolu Yarımadası'nda görev yaptı. 4 Mart 1915'te İtilaf Devletleri'ne ait gemilerin bombardımanı ve ardından yapılan çıkarma girişiminde, 30 Türk askeriyle birlikte kaleyi savundu. Üç saat süren çatışmada mevzilerini sürekli değiştirerek düşmanın karaya çıkmasını engelledi.
Savaş sırasında tüfeğinin namlusu parçalanınca, kırık tüfeğini fırlatıp düşmana taşlarla saldırdı. Bu cesur hamlesi sırasında başından ve sağ göğsünden yaralandı. Arkadaşlarının ateş desteğiyle düşman birlikleri geri çekilmek zorunda kaldı. Bu çatışmada Osmanlı tarafında 6 şehit ve 13 yaralı vardı; İngiliz birlikleri ise 20 ölü ve 25 yaralı verdi.
Madalya ve Cephedeki Devamı
Mehmet Çavuş'un kahramanlığı, dönemin 19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal tarafından raporla üst makamlara bildirildi. Başkomutan Yardımcısı Enver Paşa, hastanede ziyareti sırasında kendisine Harp Madalyası takdim etti. Tedavisinin ardından izin hakkını kullanmayarak cepheye döndü ve 25 Nisan 1915'teki Arıburnu çıkarmasında 27. Alay'la birlikte düşmanı karşılayan ilk askerler arasında yer aldı. Burada ikinci kez yaralanmasına rağmen, düşman birliklerinin tahliye edildiği 9 Ocak 1916 tarihine kadar savaşmaya devam etti.
Savaş Sonrası ve Vefatı
Orduda toplam 16 yıl hizmet veren Mehmet Çavuş, savaştan sonra Biga'da sade bir hayat sürdü. Kendisine teklif edilen maddi yardımları, 'para için değil, ülkesi için savaştığını' belirterek reddetti. 3 Şubat 1964'te 86 yaşında vefat etti ve eşinin köyündeki mezarının yanına defnedildi.
Hatırası ve Anma
Bigalı Mehmet Çavuş, Türk milletinin gönlünde kahraman olarak yaşamaktadır. 2001 yılında Bahçeli Köyü'nde anma töreni düzenlenmiş ve köy kahvesinde 'Bigalı Mehmet Çavuş' köşesi oluşturulmuştur. Mezarı, 2015'te anıt-mezara dönüştürülmüş olup askeri erkan ve yerel yöneticiler tarafından ziyaret edilmektedir. Aynı yıl restore edilen eski köy okulunda 'Bigalı Mehmet Çavuş Sanat Galerisi' açılmış ve kahramanlık madalyası burada sergilenmektedir.
Onun adı, Türk askeri için kullanılan 'Mehmetçik' ifadesinin kaynağı olarak da anılmaktadır.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Bigalı Mehmet Çavuş» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.