Bilgi Merkezi / Rehber
Maraş Muharebesi
Maraş Muharebesi, 21 Ocak ile 12 Şubat 1920 tarihleri arasında, Fransız işgal güçlerine karşı verilen ve şehrin kurtuluşuyla neticelenen önemli bir mücadeledir. Mondros Mütarekesi sonrası işgal edilen Maraş'ta, halkın onur ve bağımsızlık mücadelesi, tarihe altın harflerle yazılmıştır. Bu muharebe, Türk milletinin esarete boyun eğmeyeceğini tüm dünyaya ilan etmiştir.
Son gözden geçirme: 11 Ekim 2026
- Tarih
- 21 Ocak - 12 Şubat 1920
- Yer
- Maraş, Osmanlı İmparatorluğu
- Sonuç
- Fransız işgalinin sona ermesi, Maraş'ın kurtuluşu
- Öncü Olay
- Sütçü İmam Olayı (31 Ekim 1919)
- Dönüm Noktası
- Bayrak Olayı (27 Kasım 1919)
İşgal ve Direnişin Başlangıcı
Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'ndan mağlup ayrılmasının ardından imzalanan Mondros Mütarekesi, Anadolu'nun birçok bölgesi gibi Maraş'ın da işgaline zemin hazırladı. Mütareke hükümleri çerçevesinde şehir, önce İngilizler tarafından kontrol altına alındı; daha sonra ise Fransız işgaline geçti. İşgal güçlerinin ve onlarla iş birliği yapan Ermeni lejyonerlerin halka yönelik baskı ve hakaretleri, sabrı taşıran son damla oldu. Maraş halkı, 21 Ocak 1920'de başlattığı direnişle, onurlu bir varoluş mücadelesi verdi.
Sütçü İmam Olayı
Maraş'taki direnişin ilk kıvılcımı, 31 Ekim 1919 tarihinde Sütçü İmam Olayı ile çakıldı. Ermeni-Fransız lejyonerlerin, Uzunoluk Hamamı'ndan çıkan peçeli Türk kadınlarına sarkıntılık etmesi, halkın kanını dondurdu. Olaya müdahale etmek isteyen Çakmakçı Sait, lejyonerler tarafından yaralandı. Bu sırada Sütçü İmam'ın kararlılıkla silahına sarılıp lejyonerlere ateş açması, halkın öfkesini açığa çıkardı. Bu olay, işgale karşı topyekûn bir direnişin habercisi oldu.
Bayrak Olayı ve Halkın Ayaklanması
27 Kasım 1919'da, Ermeni asıllı Agop Hırlakyan'ın evinde Fransız komutanı için bir dans düzenlendi. Komutanın dansa davet ettiği Ermeni kızının, 'Kalede Türk Bayrağı dalgalandığı sürece sizinle dans edemem' sözü, işgalcilerin gururunu incitti. Bunun üzerine Fransızlar, şehrin kalesindeki Türk bayrağını indirdi. Bu saygısızlık, Ulu Cami İmamı Rıdvan Hoca'nın 'Kalesinde bayrağı dalgalanmayan ülkede cuma namazı kılınmaz!' sözüyle halkı harekete geçirdi. Kaleye saldıran Maraşlılar, Fransız askerlerini etkisiz hale getirerek bayrağı yeniden göndere çekti. Bu olay, 72 gün sürecek çatışmaların fitilini ateşledi.
72 Günlük Destansı Mücadele
Bayrak Olayı'nın ardından Maraş'ın dört bir yanında çatışmalar başladı. Halk, kadınıyla erkeğiyle, genciyle yaşlısıyla işgalcilere karşı topyekûn bir savunma verdi. Muharebe sırasında en büyük çarpışmalardan biri Türkoğlu Savunması'nda yaşandı; Pazarcık'ta da kahramanca bir direniş gösterildi. Afşin ve Elbistan'dan gelen gönüllüler, Maraşlılara önemli destek sağladı. 11 Şubat 1920'de Fransızlar şehri boşaltmak zorunda kaldı; çekilme sırasında İslahiye yolunda Kuvâ-yi Milliye'nin saldırılarına uğrayan işgalciler, ağır kayıplar verdi.
Dünyada Yansımaları ve Sonrası
Fransızların Maraş'ta yenilmesi, dünya kamuoyunda büyük bir şaşkınlık yarattı. Savaşın bitiminden sadece on gün önce, Adana'daki Amerikalı diplomatlar Maraş'ta 'birtakım olaylar' döndüğünü duymuş, ancak bu direnişin boyutunu kavrayamamıştı. Zaferin ardından Mustafa Kemal Paşa ve Kâzım Karabekir, Millî Kuvvetler'i kutlayan telgraflar gönderdi. Maraş'taki birlikler, Urfa'ya yardım için sevk edildi. Bu zafer, Güney Cephesi'nde Kuvâ-yi Milliye'nin moral ve güvenini artırdı.
Maraş'a Verilen Unvanlar
Maraş'ın kahramanlık destanı, Türk Kurtuluş Savaşı'nın ardından devlet tarafından da taltif edildi. 5 Nisan 1925'te şehre İstiklal Madalyası verildi. 7 Şubat 1973'te ise TBMM tarafından Maraş'a 'Kahraman' unvanı tevcih edildi. Bu unvan, şehrin bağımsızlık mücadelesindeki eşsiz fedakârlığının ve milletine olan sadakatinin bir nişanesi olarak tarihteki yerini aldı.
Vefa ile
Maraş Muharebesi, aziz şehitlerimizin kanlarıyla yazılmış bir destandır; onların hatırası, milletimizin gönlünde sonsuza dek yaşayacaktır. Bu toprakları vatan kılan kahramanlarımızı rahmet ve minnetle anıyoruz.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Maraş Muharebesi» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.