Bilgi Merkezi / Rehber
İkinci İnönü Muharebesi
İkinci İnönü Muharebesi, 23 Mart-1 Nisan 1921 tarihleri arasında İnönü yakınlarında gerçekleşen, Yunan kuvvetleri ile Ankara Hükümeti arasında yapılan önemli bir çatışmadır. Bu muharebe, Birinci İnönü Muharebesi'nin ardından Yunan ordusunun yeniden taarruza geçmesiyle başlamış ve Türk savunmasının başarısıyla sonuçlanmıştır.
Son gözden geçirme: 10.10.2026
- Tarih
- 23 Mart - 1 Nisan 1921
- Yer
- İnönü, Eskişehir ve Afyon çevresi
- Sonuç
- Türk zaferi
- Komutanlar
- İsmet Paşa (Türk), Fevzi Paşa (Türk), Kemalettin Sami Bey (Türk)
- Önemli Gelişme
- Yunan 28. Alayı'nın dağılması ve Albay Hristo'nun intiharı
- Şehitlik
- İnönü Şehitliği, Bilecik
Muharebenin Nedenleri ve Başlangıcı
Birinci İnönü Muharebesi'nden kazanç sağlayamayan Yunan kuvvetleri, Türk ordusunun güçlenmesine fırsat vermeden imha etmek ve Eskişehir ile Afyon stratejik bölgesini ele geçirmek amacıyla harekete geçti. Ayrıca Sevr Antlaşması hükümlerini zorla Millî Hükümete kabul ettirmek de hedefler arasındaydı.
23 Mart 1921'de Bursa bölgesindeki 3. Yunan Kolordusu ve Uşak bölgesindeki 1. Yunan Kolordusu, biri Afyonkarahisar diğeri Eskişehir istikametinde olmak üzere iki koldan saldırı başlattı. Bu saldırı, Londra Konferansı'na gitmek için hazırlanan Türk temsilcileri henüz yoldayken gerçekleşti ve barış kapılarını kapattı.
Türk Savunma Düzeni
Mirliva (Tuğgeneral) İsmet Paşa komutasındaki birlikler, karargahı Eskişehir'de olmak üzere savunma için tertiplendi. Güneyden kuzeye 11, 24 ve 61. Piyade Tümenleri birinci hatta yer alırken, 3. Piyade Tümeni ve 1. Süvari Tugayı örtme görevini müteakip ihtiyatta tutuldu.
Bu düzen, İnönü mevzilerinde etkili bir savunma hattı oluşturmayı amaçlıyordu. Türk birlikleri, düşmanın ilerleyişini durdurmak ve karşı taarruz için hazırlıklı olmak üzere konumlandı.
Muharebenin Seyri
Yunan birlikleri muharebenin ilk dört gününde önemli başarılar elde etti. 24 Mart'ta Dumlupınar'ı, 27 Mart'ta da Afyon'u ele geçirdiler. Eskişehir yönünde ilerleyen Yunan saldırısı ise Birinci İnönü Muharebesi'nde takip edilen yoldan ilerlemekteydi.
İnönü mevkiindeki çatışmalar 27 Mart sabahı başladı. Yunan ordusunun ilk günlerde etkili taarruzları karşısında sıkışık bir durum oluştu. Bu anda takviye sağlamak üzere TBMM'de alınan karar doğrultusunda Meclis Muhafız Taburu ile birlikte Millî Savunma Bakanı Fevzi Paşa cepheye gitti.
Karşı Taarruz ve Zafer
Mevzilerin savunulmasında hiç zaaf göstermeyen ve emirlerinde son derece kesin davranan Cephe Komutanı İsmet Paşa'nın başarılı karşı taarruz emriyle düşman güçleri geri çekilmek zorunda kaldı. Yunan ordusu bu çekiliş sırasında Türk süvarilerinin ısrarlı takipleri sonucunda ağır kayıplar verdi.
Güney cephesinde ise Yunan taarruzu gelişme göstermiş, Afyon'u işgal eden kuvvetler Çay-Bolvadin hattına kadar ilerlemişti. Ancak 30 Mart'ta yapılan ikinci saldırıda da geri püskürtülünce Yunan birlikleri Afyon'dan çekilmek durumunda kaldı. Geri çekilen Yunan ordusuna Türk süvarileri Yenişehir ovasında kuvvetli bir darbe indirdi.
Sonuç ve Telgraflar
Yunanların mağlubiyeti, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa tarafından 1 Nisan 1921'de TBMM Başkanı Mustafa Kemal Paşa'ya telgrafla duyuruldu. Telgrafta "Düşman, binlerce ölüsüyle doldurduğu savaş meydanını silahlarımıza bırakmıştır" ifadesi yer aldı.
Mustafa Kemal Paşa cevaben "Siz orada yalnız düşmanı değil milletin makus talihini de yendiniz. İstila altındaki topraklarımızla beraber bütün vatan, bugün en ücra köşelerine kadar zaferinizi kutluyor" yazdı. Bu savaşta ölen askerler Bilecik şehri sınırlarında bulunan İnönü Şehitliği'nde gömülüdür.
Önemli Olaylar
31 Mart 1921 sabahı, Türk ordusunun (özellikle Kemalettin Sami Bey komutasındaki birliklerin) gerçekleştirdiği şiddetli karşı taarruz sonucunda Yunan 28. Alayı ağır kayıplar vererek dağıldı ve Karaköy istasyonuna kadar düzensiz bir şekilde geri çekildi.
Albay Hristo, birliğinin bu ağır hezimetini ve dağılmasını gururuna yediremeyerek intihar etti. Bu olay, muharebenin şiddetini ve taraflar üzerindeki etkisini gösteren önemli bir ayrıntıdır.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «İkinci İnönü Muharebesi» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.