Şehit Yakınları ve Gazilere Ücretsiz Seyahat Hakkı: Kimler Yararlanır, Başvuru Nasıl Yapılır?

Ücretsiz seyahat hakkı, şehit yakınları ve gazilerin toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanmasını sağlayan önemli bir haktır. Bu hak, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen “Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliği” kapsamında düzenlenmiştir. Yönetmelik, 04.03.2014 tarihli ve 28931 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu rehberde, haktan kimlerin yararlanabileceği, başvuru süreci ve yaşanabilecek sorunlarda başvurulacak yaptırımlar hakkında bilgi bulabilirsiniz.

Ücretsiz Seyahat Hakkından Kimler Yararlanabilir?

Yönetmeliğin 4. maddesine göre, aşağıdaki kişiler ücretsiz seyahat hakkından yararlanabilir:

• İstiklal Madalyası sahipleri: 1005 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlananların kendileri, eşleri, anne ve babaları, evli olmayan ve 25 yaşını doldurmamış çocukları.
• Şehit yakınları ve gaziler: 5434 sayılı Kanunun 56. ve mülga 64. maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 47. maddesinin sekizinci fıkrası, 2330 sayılı Kanun veya bu kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar kapsamında hayatını kaybedenlerin, harp veya vazife malulü sayılanların (aylık almakta iken hayatını kaybedenler dahil) ve aylık almakta olanların kendileri, eşleri, anne ve babaları, evli olmayan ve 25 yaşını doldurmamış çocukları.
• Harp veya vazife malulü sayılanlar: 5434 sayılı Kanunun mülga 45. maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 47. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen haller kapsamında hayatını kaybedenlerin, malul sayılanların ve aylıkları kesilenlerin kendileri, eşleri, anne ve babaları, evli olmayan ve 25 yaşını doldurmamış çocukları.
• Vatani hizmet tertibi aylığı alanlar: 3292 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlananların kendileri, eşleri, anne ve babaları, evli olmayan ve 25 yaşını doldurmamış çocukları.
• Devlet sporcusu unvanı alanlar: 5774 sayılı Kanuna göre aylık bağlananların kendileri.
• 15 Temmuz darbe girişimi mağdurları: 15 Temmuz darbe girişiminde hayatını kaybedenlerin eşleri, anne ve babaları, evli olmayan ve 25 yaşını doldurmamış çocukları ile malul olan veya malul sayılacak derecede yarası olmayan vatandaşların kendileri, eşleri, anne ve babaları, evli olmayan ve 25 yaşını doldurmamış çocukları.

Bu hak, demiryolları ve denizyollarının şehir içi ve şehirlerarası hatlarında, belediyelere ait toplu taşıma araçlarında ve belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs veya şirketlere ait şehir içi toplu taşıma hizmetlerinde geçerlidir.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Ücretsiz seyahat kartı almak isteyen hak sahipleri, TC kimlik numaraları ve bir adet biyometrik fotoğrafla Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerine başvuruda bulunabilirler. Başvuru sürecinde herhangi bir ücret talep edilmez.

Kartlar Nasıl Teslim Edilir?

Basımı tamamlanan kartlar, hak sahiplerinin başvuru formunda belirttikleri adreslere PTT Kargo aracılığıyla gönderilir. Adreste bulunamama durumunda kargo görevlisi, posta kutusuna ertesi gün tekrar geleceğine dair bir ihbar belgesi bırakır. Ertesi gün de adreste bulunamazsa kart, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne teslim edilir ve bu durum posta kutusuna bırakılan bir bilgi notuyla duyurulur. Kart sahipleri, kartlarını il müdürlüğünden imza karşılığında teslim alabilirler.

Hak İhlallerinde Yaptırımlar

Ücretsiz seyahat hakkının kullandırılmaması durumunda, toplu taşıma aracının tarifesi üzerinden elli tam bilet bedeli tutarında idari para cezası uygulanır. Bu ceza, mülki idare amiri tarafından verilir ve bir ay içinde ödenmesi gerekir. Ayrıca, ilgili kurumlar ve belediyeler, bu hakkın kullanılması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

Önemli Not

02.08.2013 tarihinden önce yetim aylığı alan ve ücretsiz seyahat hakkı bulunanların, bu aylıkları almaya devam ettikleri müddetçe ücretsiz seyahat hakkı da devam etmektedir.

Bu rehber, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yayımlanan resmi bilgilere dayanmaktadır. Daha fazla bilgi ve başvuru süreçleri için Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri ile iletişime geçebilir veya Bakanlığın resmi internet sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Kaynak: T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürlüğü — S.S.S. (Ücretsiz Seyahat Hakkı). Bu yazı resmî metne dayanılarak Şehit Gazi editörü tarafından derlenmiştir; başvurularda güncel mevzuatı esas alınız.