Eğrikapı: İlk İstanbul Kuşatmasında Şehit Düşen Sahabelerin İzleri
İstanbul surlarının Haliç'e uzanan bölümündeki Eğrikapı, 7. yüzyıldaki ilk Arap kuşatmasında şehit olan sahabelerin kabirlerine ev sahipliği yapıyor. Bölge, Eyüp Sultan'ın da aralarında bulunduğu sahabelerin hatırasını yaşatıyor.
İstanbul'un tarih boyunca pek çok kuşatmaya tanıklık eden surlarının Haliç'e yakın bölümünde yer alan Eğrikapı, 7. yüzyıldaki ilk Arap kuşatmalarında şehit düşen sahabelerin kabirleriyle dikkat çekiyor. Doğu Roma döneminde 'Porta Kaligaria' adıyla bilinen kapı, adını bölgede üretilen asker çizmelerinden alıyordu. Tarihi surların bu noktası, özellikle Geç Bizans döneminde savunmanın en zayıf halkalarından biri olarak öne çıktı.
Eğrikapı'nın tarihindeki en önemli olaylardan biri, Emeviler döneminde gerçekleştirilen ilk İstanbul kuşatmasıdır. Bu kuşatmaya, 90 yaşındaki Ebu Eyyub el-Ensari'nin (Eyüp Sultan) yanı sıra İstanbul'un fethine ilişkin hadis-i şerifte müjdelenen askerler arasında yer almak isteyen çok sayıda kişi katıldı. Kuşatma sırasında şehit olan Eyüp Sultan'ın cenazesi, surlara en yakın noktaya taşınarak bırakıldı ve daha sonra bugünkü kabrine nakledildi.
Sanat tarihçisi Elif Rana Kabalıoğlu, Eğrikapı'nın Doğu Roma dönemindeki adının 'Porta Kaligaria' olduğunu belirterek, bölgenin savunma açısından kritik bir konumda bulunduğunu ifade etti. Kabalıoğlu, İstanbul'un 32 kez kuşatıldığını hatırlatarak, 'Haliç'e kadar uzanan kısmı, özellikle Geç Bizans Dönemi'nde surların en zayıf noktasıydı' dedi.
Kabalıoğlu, ilk Arap kuşatmasında Ebu Eyyub el-Ensari ve beraberindeki askerlerin şehit olduğunu ve cenazelerinin surların yakınına taşındığını anlattı. Dönemin imparatorunun cenazeye zarar vermekle tehdit ettiğini, ancak Müslümanların karşılık olarak Hristiyanlara zarar vereceklerini söylemesi üzerine cenazenin korunduğunu aktardı. Kabalıoğlu, kapının çevresinde Hazreti Halit bin Zeyd, Hazreti Şube, Ebu Şeybe el-Hudri ve Ebu Sadık Hazretleri'nin kabirlerinin bulunduğunu da sözlerine ekledi.
Eğrikapı, Osmanlı döneminde de önemini korudu. Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nde bölgeye ilişkin iskan anlatısına yer verildiğini belirten Kabalıoğlu, Isparta'nın Eğirdir kasabasından gelenlerin buraya yerleştirildiğini ifade etti. Bölgede ayrıca Mimar Sinan'ın son eseri olduğu söylenen Kazasker İvaz Efendi Camisi de bulunuyor.
Kaynak: yenisafak.com — Şehit Gazi Portalı editörlüğünde yapay zekâ desteğiyle özgün olarak yeniden yazılmıştır.
