15 Temmuz Gazilerine Sağlanan Haklar: Nakdi Tazminattan Ücretsiz Seyahate

15 Temmuz hain darbe girişimi sırasında yaralanan ve malul sayılmayacak derecede etkilenen vatandaşlarımız için geniş kapsamlı haklar düzenlenmiştir. Bu haklar; nakdi tazminattan istihdama, sağlık hizmetlerinden eğitim yardımlarına kadar pek çok alanda önemli destekler içermektedir.

Nakdi Tazminat ve İstihdam Hakkı

Yaralanan vatandaşlarımıza, tedavi amacıyla başvurdukları hastane ve sağlık kuruluşunun kayıtları esas alınarak, engellilik ve yaralanma derecesine göre 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ile belirlenen tazminatın beş katı tutarında nakdi tazminat ödenmiştir. Ayrıca, malullük derecesi %40’ın altında olan yaralılar için istihdam hakkı sağlanmıştır. Bu kapsamda, kişinin kendisi veya eş ve çocuklarından birisi; eşi veya çocuğu yoksa kendisi veya anne, baba ya da kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam 1 kişi kamu veya özel sektörde işe yerleştirilebilmektedir.

Konut, Seyahat ve Fatura Desteği

Gazilerimize, bir konut ile sınırlı olmak üzere Toplu Konut İdaresince faizsiz konut kredisi verilmektedir. 2020 yılı itibarıyla bu kredi tutarı 177.000 TL olarak belirlenmiştir. Ayrıca, gazilerin kendileri, anne, baba, eş ve 25 yaşını doldurmamış çocukları; yurtiçinde Devlet Demiryollarında, Denizyolları Şehir Hatlarında ve belediye toplu taşıma araçlarında ücretsiz seyahat hakkından yararlanabilmektedir. Elektrik ve su faturalarında da indirim uygulanmaktadır: su ücretinde %50’den, elektrik ücretinde %40’tan az olmamak üzere tarife avantajı sağlanmaktadır.

Eğitim ve Ek Ödeme İmkanları

Gazilerin çocuklarına, her ay için ilköğretim öğrencilerine (1250), lise öğrencilerine (1875) ve yükseköğrenim öğrencilerine (2500) gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda eğitim ve öğretim yardımı yapılmaktadır. Bu yardım, 01 Eylül-31 Aralık tarihleri arasında yılda bir kez, öğrenci belgesiyle başvuru yapılması halinde SGK tarafından toptan ödenir. Ayrıca, gazilere SGK tarafından aylık bağlanmasına esas tarihten geçerli olmak üzere, başvuru tarihini izleyen yılın ilk üç ayı içinde ve takip eden her yıl ek ödeme yapılır. Ek ödeme miktarı, malullük derecelerine göre belirlenen göstergeler (1. derece için 40.000, 2. derece için 36.000, 3. derece için 31.000, 4. derece için 28.000, 5. derece için 25.000, 6. derece için 22.000) ile o yılın ilk dönemindeki Devlet memuru aylık katsayısının çarpımı sonucu hesaplanır.

Sağlık ve Vergi Muafiyetleri

Bu kapsamdaki gaziler; ilaç, ortez/protez ve diğer iyileştirici araç-gereçler ile yardımcı üreme yöntemi ve tedavilerinde katılım payı ve ilave ücret ödemezler. Sağlık kurulu raporuyla ihtiyaç duydukları her türlü ortez/protez ve diğer araç-gereçler, herhangi bir kısıtlama olmaksızın SGK tarafından karşılanır. Tedavileri sonuçlanıncaya veya maluliyetleri kesinleşinceye kadar sağlık hizmetlerinden katılım payı alınmaz ve aylık bağlanmış gaziler gibi diğer haklardan yararlandırılırlar. Ayrıca, Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²’yi geçmeyen tek mesken için mesken vergisi muafiyeti uygulanır; bu haktan yararlanmak için konutun bulunduğu belediyeye başvuru yapılması gerekir.

Eğitim, Kültür ve Sosyal Haklar

Özel öğretim kurumları, öğrenci sayısının %3’ünden az olmamak üzere ücretsiz öğrenci okutmakla yükümlüdür ve bu kontenjanlarda şehit ve malul gazi çocuklarına öncelik verilir. Hak sahipleri, SGK’dan alacakları belge ile İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine veya ilgili özel öğretim kurumuna başvurabilir. 2005/27 sayılı Başbakanlık Genelgesi gereğince, kamu kurumlarında görevli şehit eş ve çocukları ile anne, baba ve kardeşleri 18 Mart Şehitler Gününde; malul gaziler ve eşleri ise 19 Eylül Gaziler Gününde idari izinli sayılır. 2006/16 sayılı Genelge ile şehit yakınları ve gaziler, kamu kurumlarına ait misafirhane ve sosyal tesislerden kendi personeline uygulanan ücret tarifesi üzerinden yararlanabilir. Ayrıca, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na ait müze ve ören yerleri ile Devlet Tiyatroları oyunlarından ücretsiz faydalanma imkânı vardır. Gazilerin çocukları, devlet yurtları ile öğrenim kredisi ve burslarda öncelikli olup, yurtlarda ücret ve depozito ödemezler. Yükseköğrenim harç ve ücret muafiyeti için üniversitenin ilgili birimlerine başvuru yapılması yeterlidir.

Bu haklardan yararlanmak için ilgili kurumlara (SGK, belediye, milli eğitim müdürlükleri, üniversiteler vb.) başvuru yapılması gerekmektedir. Detaylı bilgi ve güncel başvuru koşulları için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürlüğü ile iletişime geçilebilir.

Kaynak: T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürlüğü — S.S.S. (15 Temmuz Darbe Girişiminde Malul Sayılmayacak Derecede Yaralanan Gaziler). Bu yazı resmî metne dayanılarak Şehit Gazi editörü tarafından derlenmiştir; başvurularda güncel mevzuatı esas alınız.