Çankaya Köşkü

Müze Köşk: Atatürk'ün Ankara'daki Evi

Çankaya yerleşkesinin ilk yapısı olan Müze Köşk, aslen Ankaralı Ermeni bir tüccar tarafından 1800'lü yılların son çeyreğinde bağ evi olarak inşa edilmiştir. Daha sonra Bulgurzadeler ailesinin mülkiyetine geçen bu yapı, Ankara Müftüsü Rifat Efendi'nin öncülüğünde halktan toplanan 4.500 lira bağışla satın alınarak Mustafa Kemal Paşa'ya hediye edilmiştir. Atatürk, 1921 yılında bu bağ evine yerleşmiş ve 1932'ye kadar burada ikamet etmiştir.

Köşk, 1924 yılında Mimar Vedat ve Mimar Arif Hikmet Beylerin eklemeleriyle bugünkü halini almıştır. Girişteki holde bir bilardo masası ve piyano bulunur; sağdaki kapı yeşil salona, karşıdaki yemek salonuna, soldaki ise elçi kabul salonuna açılır. Üst katta çalışma odası, kütüphane, yatak odası ve banyo yer alır. Atatürk, yerli ve yabancı misafirlerini, büyükelçileri ve gazetecileri bu mütevazı köşkte ağırlamıştır.

Pembe Köşk: Cumhurbaşkanlığı'nın Yeni Merkezi

Müze Köşk'ün hemen yanında yükselen Pembe Köşk, 1931'de başlanan inşaatın ardından 1932 Ekim'inde tamamlanmıştır. Üç cephesi Ankara taşıyla kaplı bu yapı, bodrum ve geniş bir teras üzerine iki kat olarak inşa edilmiştir. Birinci kat çalışma ve kabul salonlarına, üst kat ise ikametgâha ayrılmıştır. Binanın dört cephesinde de giriş kapıları bulunur.

Türk bayrağının dalgalandığı büyük gönder, köşkün sağ ön tarafında, Gül Bahçesi'nin duvarlarının başladığı köşededir. Günlük kullanım için 19 taş basamaklı bir kapı tercih edilirken, yabancı devlet başkanlarının ziyaretlerinde ön cephedeki geniş merdivenler ve aynalı salonun terasa açılan kapısı kullanılır. Pembe Köşk, Atatürk'ten sonra gelen cumhurbaşkanları tarafından da küçük değişikliklerle kullanılmaya devam etmiştir.

Camlı Köşk ve Diğer Yapılar

Camlı Köşk, 1935 yılında Atatürk tarafından kız kardeşi Makbule Atadan için yaptırılmış, Mimar Seyfi Arkan'ın eseridir. 1936'da tamamlanan tek katlı bu yapı, 1951-1954 arasında yabancı devlet başkanlarına tahsis edilmiş, 1954-1970 arasında ise Başbakanlık ve Senato Başkanlığı ikametgâhı olarak kullanılmıştır. 1985'te yeniden düzenlenen köşk, 1994'te başlayan restorasyonun ardından 1996'da tekrar yabancı konuklara hizmet vermeye başlamıştır.

Başyaverlik Binası'nın yapım tarihi kesin olmamakla birlikte, 1920'lere dayandığı tahmin edilmektedir. Tek katlı kâgir bir yapı olan bina, birçok onarım geçirmiştir. Hizmet Binası ise 1986'da temeli atılıp 1993'te hizmete açılmış olup, toplantı ve resepsiyon salonları içerir. Ayrıca 1940'larda İsmet İnönü döneminde inşa edilen atom sığınağı, köşkün 50 metre arkasında yer alır ve nükleer saldırı durumunda cumhurbaşkanının çalışması için planlanmıştır.

Piramit Salon ve Modern Dönem

Çankaya Köşkü'nün en yeni mekânı olan Piramit Salon, 22 Kasım 1999'da açılmıştır. Teknoloji harikası olarak nitelendirilen salonda simultane tercüme sistemleri, ses cihazları ve kameralar bulunur; duvarlar ses yalıtımı için özel kaplanmıştır. Kırmızı rengin hâkim olduğu salonda, kameraların rahat çekim yapabilmesi için ayrı bir bölüm oluşturulmuştur. İlk misafiri Finlandiya Cumhurbaşkanı Martti Ahtisaari olmuştur.

2014 yılında Cumhurbaşkanlığı'nın yeni sarayına taşınmasıyla Çankaya Köşkü, başbakanlık makamına tahsis edilmiştir. 2018'de başbakanlığın kaldırılmasıyla birlikte köşk, Cumhurbaşkanı Yardımcısı'nın resmi ikametgâhı olmuştur. Günümüzde köşk, devlet törenleri ve resmi kabuller için de kullanılmaya devam etmektedir.

Atatürk'ün Mirası ve Çankaya'nın Önemi

Çankaya Köşkü, yalnızca bir devlet binası değil, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesinin ve milli mücadelenin sembolüdür. Atatürk'ün 1921'den itibaren ikamet ettiği bu topraklar, Cumhuriyet'in ilanına giden süreçte birçok kritik karara tanıklık etmiştir. Köşk, Atatürk'ün mütevazı yaşam tarzını yansıtan Müze Köşk'ten, devletin ihtişamını temsil eden Pembe Köşk'e uzanan mimarisiyle, Türk milletinin hafızasında önemli bir yer tutar.

Bugün Çankaya Köşkü, geçmişin izlerini taşıyan bir müze ve hâlâ aktif olarak kullanılan bir devlet konutu olarak, hem tarihe hem de geleceğe köprü kurmaktadır. Atatürk'ün "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" anlayışının hayat bulduğu bu mekân, her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlamakta ve milli bilincin canlı tutulmasına katkı sağlamaktadır.

Vefa ile

Çankaya Köşkü, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün aziz hatırasını yaşatan bir milli emanettir; bu toprakları vatan yapan şehitlerimizin ve gazilerimizin fedakârlıklarını her daim hatırlatır.