Öğrenim hakları ve burs olanakları

11 Temmuz 2020 tarihli ve 31182 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2020/2755 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 1. maddesi uyarınca, belirli kanunlar kapsamında hayatını kaybedenlerin eş ve çocukları ile maluller ve yakınları bu haktan yararlanabilir. Bu kapsam; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 47. maddesi, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 2453 sayılı Yurt Dışında Görevli Personele Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 2629 sayılı Uçuş, Paraşüt, Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat Kanunu ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nu içerir.

Bu haktan yararlanacak kişiler şunlardır:

• 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 2330 sayılı Kanun kapsamındaki görevlerini ifa ederken hayatını kaybedenlerin eş ve çocukları.
• 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 2330 sayılı Kanun kapsamındaki maluller ile eş ve çocukları.
• 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında şeref aylığı alanlar ile eş ve çocukları.

Bu kişilerden, yaş, program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın öğrenci katkı payı veya öğrenim ücreti alınmaz. Başvuru sırasında belgelerini ibraz edemeyen ancak kapsama giren öğrencilere, belgelerini ibraz ettikleri tarihte o eğitim-öğretim yılına ait ödedikleri katkı payı veya öğrenim ücretleri iade edilir.

Bu haktan yararlanmak için şehit veya gazi olduğunu gösteren belge ile öğrencinin kayıtlı olduğu üniversitenin ilgili birimlerine başvurulması gerekir. Belge, personelin bağlı olduğu Kuvvet Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından verilir.

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre, özel öğretim kurumları öğrenci sayısının en az %3'ü kadar öğrenciyi ücretsiz okutmakla yükümlüdür. Bu ücretsiz okutma hakkında, şehit ve malul gazi çocuklarına öncelik tanınır.

19 Şubat 2014 tarihli ve 28918 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6518 sayılı Kanun ile 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 13. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen hüküm gereği, ücretsiz okutmada öncelik şu kişilere verilir:

• 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya bu kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar kapsamında harp veya vazife malulü sayılanların ilk ve orta öğretim çağındaki çocukları.
• 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 56. maddesi, mülga 45. maddesi ve 64. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılanların ilk ve orta öğretim çağındaki çocukları.
• Haklarında korunma, bakım veya barınma kararı verilen çocuklar.

Bu haktan yararlanmak isteyenlerin İl veya İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine ya da doğrudan ilgili özel öğretim kurumuna başvurması gerekmektedir.

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Yurt İdare ve İşletme Yönetmeliği hükümlerine göre, şehit ve gazi çocukları devlete ait yurtlardan, öğrenim kredilerinden ve burslardan öncelikli olarak yararlandırılır. Ayrıca, bu çocuklar devlete ait yurtlarda kaldıklarında yurt ücreti ve depozito ödemezler. Ancak, her öğrenim döneminde iki kez sınıfta kalanlar bu haktan yararlanamaz.

Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından verilen burs ve kredilerle ilgili şu hususlar geçerlidir:

• Başarılı ve ihtiyaç sahibi öğrencilere verilen burslar karşılıksızdır.
• Öğrencileri maddi yönden desteklemek ve sosyal-kültürel gelişimlerini kolaylaştırmak amacıyla verilen öğrenim kredileri geri ödemelidir.
• Burs alan öğrenciye öğrenim kredisi, öğrenim kredisi alan öğrenciye ise burs verilmez.

Şehit ve gazi çocuklarının bu haktan yararlanabilmesi için, öğrenci seçme ve yerleştirme sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından durumlarını gösteren belge ile Kredi ve Yurtlar Kurumu'na başvurmaları gerekir. Belge, personelin bağlı olduğu Kuvvet Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından verilir. Başvurular kurumun internet adresi üzerinden de yapılabilir.

Detaylı bilgi için www.kyk.gov.tr adresi ziyaret edilebilir.

TSK bünyesinde görev yaparken muharip gazi olanların çocukları, askeri okullara girişte giriş koşullarını sağlamaları halinde ek puan veya kontenjan avantajından yararlanabilir.

Bu haktan yararlanmak isteyenlerin, alım yapılacak yılın başvuru kılavuzunda belirtilen şekilde hareket ederek ilgili Askeri Okul Komutanlıklarına başvurması gerekir.

Yurtlardan ve yükseköğrenim kredilerinden yararlanmak için Gençlik ve Spor Bakanlığı'na bağlı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü'ne başvuru yapılması gerekmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından her yıl bir defaya mahsus yapılan yardımlar, 3713 ve 2330 sayılı Kanunlar ile 5434 sayılı Kanunun 56, mülga 45 ve 64. maddeleri ve 5510 sayılı Kanunun 47. maddesi kapsamında belirlenmiştir. Bu yardımlardan, harp veya vazife malullüğünü gerektiren sebeplerle hayatını kaybedenlerin dul ve yetimleri ile harp veya vazife malulü olan kişiler yararlanabilir.

SGK tarafından, aylık bağlanmasına esas olan tarihten geçerli olmak üzere, başvuru tarihini izleyen yılın en geç ilk üç ayı içinde ve takip eden her yıl ek ödeme yapılır. Ödenecek miktar, malullük derecelerine göre belirlenen göstergelerin, ödemenin yapılması gereken yılın ilk dönemindeki Devlet memuru aylıklarına uygulanacak katsayı ile çarpılması sonucu bulunur. Malullük derecelerine göre göstergeler şunlardır:

• 1. derece: 40.000
• 2. derece: 36.000
• 3. derece: 31.000
• 4. derece: 28.000
• 5. derece: 25.000
• 6. derece: 22.000

Ayrıca, bu kapsamdaki kişilerin çocuklarına, her ay için ilköğretim öğrencilerine 1250, lise öğrencilerine 1875 ve yükseköğrenim öğrencilerine 2500 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpılması sonucu bulunacak tutarda eğitim ve öğretim yardımı yapılır. Bu yardım, 01 Eylül-31 Aralık tarihleri arasında yılda bir kez olmak üzere, ilgili eğitim öğretim yılında öğrenci olduğunu gösteren belge ile başvuranlara, başvuruyu izleyen ay içinde SGK tarafından toptan ödenir.

3713 ve 2330 sayılı Kanunlar ile 5434 sayılı Kanun'un 56, mülga 45 ve 64. maddeleri ve 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında yararlananlara bu imkân tanınmıştır.

5510 ve 5434 sayılı Kanunlar gereğince; harp/vazife malullüğünü gerektiren sebeplerle hayatını kaybeden veya harp/vazife malulü olan personelin dul/yetimlerine ya da kendilerine SGK tarafından aylık bağlanmasına esas olan tarihten geçerli olmak üzere, başvuru tarihini izleyen yılın en geç ilk üç ayı içinde ve takip eden her yıl ek ödeme yapılır.

Her yıl ödenecek miktar, malullük derecelerine göre aşağıdaki göstergelerin, ödemenin yapılması gereken yılın ilk dönemindeki Devlet memuru aylıklarına uygulanacak katsayı ile çarpımı sonucunda bulunacak tutardır:

• 1. derece: 40.000 gösterge
• 2. derece: 36.000 gösterge
• 3. derece: 31.000 gösterge
• 4. derece: 28.000 gösterge
• 5. derece: 25.000 gösterge
• 6. derece: 22.000 gösterge

Ayrıca çocuklarına her ay için, ilköğretim öğrencileri için 1250, lise öğrencileri için 1875 ve yüksek öğrenim öğrencileri için 2500 gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar her yıl eğitim ve öğretim yardımı yapılır. Bu yardımlar, yılda bir kez olmak üzere SGK tarafından ödenir.