Çanakkale Kara Muharebesi

Çanakkale Kara Muharebesi

Çanakkale Muharebeleri'nin en çetin safhalarından biri olan Arıburnu Cephesi, 25 Nisan 1915 sabahı Anzak Kolordusu'nun Gelibolu Yarımadası'nın Ege sahillerine yaptığı çıkarma ile başlamıştır. Müttefik kuvvetlerin asıl çıkarma bölgesi Seddülbahir sahilleri olarak planlanmış, ancak bu dar kumsallara mevcut kuvvetlerin tamamının çıkarılmasının imkânsızlığı üzerine General Hamilton, Anzak Kolordusu için Kabatepe'nin kuzeyinde ayrı bir çıkarma sahası belirlemiştir. Bu harekâtın amacı, bir yandan sahile sevk edilecek takviye kuvvetleri hızla muharebeye sokmak, diğer yandan da Anzak Kolordusu'nu ileri harekâta geçirerek Seddülbahir Cephesi'ni savunan Osmanlı kuvvetlerinin geri hatlarını kuşatmaktı.

Çıkarma planı, sahile ilk atılacak örtü kuvvetinin hızla Kocaçimen – Conkbayırı – Kemalyeri hattını ele geçirmesini ve ardından asıl kuvvetlerin karaya çıkarılmasını öngörüyordu. Dört bin kişilik örtü kuvveti, Albay Sinclair Mac Lagan komutasındaki 3. Avustralya Tugayı'ndan oluşuyordu ve üç kademe halinde karaya atılacaktı. Hava keşifleri ve istihbarat raporları, sahilin hemen gerisindeki Osmanlı savunmasının zayıf olduğunu gösterdiğinden, çıkarma öncesinde hazırlık ateşi açılmasına gerek görülmemiş; bu durumun harekâta baskın etkisi kazandıracağı düşünülmüştür. Ancak akıntının etkisiyle Anzak birlikleri planlanan kumsalın yaklaşık 1,5 kilometre kuzeyine, daha sarp kıyılara çıkmışlardır.

Osmanlı tarafında ise Arıburnu Cephesi, Albay Halil Sami Bey komutasındaki 9. Tümen'in sorumluluk bölgesiydi. Bu bölgede görevli Yarbay Mehmet Şefik Bey komutasındaki 27. Alay, mevcudu yaklaşık iki bin kişilik bir kuvvetti. Mareşal Sanders'in savunma düzeni gereği alayın bir taburu, Azmakdere ile Çamtepe arasındaki 12 kilometrelik kıyı şeridine yayılmıştı. Bu uzun kıyı hattını savunmak bir tabur için oldukça güç bir vazifeydi. Tabur komutanı Binbaşı İsmet Bey, bölüklerini kıyıya takım ve manga seviyesinde yayarken, bir bölüğü de Kabatepe'nin doğusunda ihtiyatta tutmuştur.

27. Alay Komutanı'nın öngörüsü, Kabatepe'nin hemen kuzeyindeki kumsalın bir çıkarma harekâtı için son derece elverişli olduğu yönündeydi. Bu bölgeye yapılacak bir çıkarma, düşman kuvvetlerine yarımadanın derinliklerine doğru yayılma imkânı tanıyabilirdi. Nitekim Anzak Kolordusu'nun planladığı çıkarma sahası da burasıydı. Ancak akıntı nedeniyle daha kuzeye çıkan düşman birlikleri, bu sayede daha zayıf bir direnişle karşılaşmışlardır. Çıkarmanın yapıldığı bölgede yalnızca iki manga gücünde bir Osmanlı kuvveti bulunuyordu.

25 Nisan gecesinin ilk saatlerinde 8. Bölük Komutanı, açıklarda belirsiz karaltılar gözlemlemiş ve durumu derhal haberciyle Tabur Komutanlığı'na bildirmiştir. Tabur komutanı bu bilgiyi telefonla 27. Alay karargâhına iletmiş, Alay Komutanı da 9. Tümen Komutanlığı'ndan emir talep etmiştir. Tümen karargâhından ileri hareket emri ancak saat 05:45'te verilebilmiştir. Bu gecikmenin sebebi, aynı saatlerde Seddülbahir sahillerinde başlayan çıkarma harekâtının Tümen Komutanlığı'nın dikkatini meşgul etmesidir. Bu emrin ardından 27. Alay, Arıburnu'nda başlayan muharebeye yetişmek üzere ileri harekâta geçmiştir.