Bilgi Merkezi / Rehber
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
23 Nisan, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılış yıl dönümü olarak hem ulusal egemenliğin hem de çocukların bayramıdır. Bu özel gün, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk ulusal bayramı olma özelliğini taşır ve yıllar içinde çocuklara armağan edilen anlamlı bir kutlamaya dönüşmüştür.
Son gözden geçirme: 10.10.2026
- Tarih
- 23 Nisan 1920 (TBMM'nin açılışı)
- Yer
- Ankara, Türkiye
- İlk Kutlanma
- 1921 (23 Nisan Millî Bayramı adıyla)
- Çocuk Bayramı İlanı
- 1927 (Himaye-i Etfal Cemiyeti tarafından)
- Resmî Ad
- 1981 (Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı)
- Uluslararası Boyut
- 1979 (TRT Uluslararası Çocuk Şenliği)
- Kutlandığı Ülkeler
- Türkiye, KKTC, Kosova (Kosova Türkleri)
- Kurucu
- Mustafa Kemal Atatürk (himaye ve gelenekler)
Bayramın Kökeni ve Anlamı
23 Nisan'ın ulusal bayram olarak kabul edilmesinin temelinde, 1920 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Ankara'da açılmış olması yatar. İstanbul'un işgali ve Meclis-i Mebusan'ın kapatılması üzerine Anadolu'da başlayan direniş, Mustafa Kemal Paşa'nın çağrısıyla yeni bir meclisin toplanmasını gündeme getirmiştir.
19 Mart 1920 tarihli bildiriyle milletvekili seçimleri başlatılmış, 21 Nisan'daki genelgeyle meclisin açılış tarihi duyurulmuştur. Seçilen 337 milletvekilinden 115'inin katılımıyla ilk toplantı, 23 Nisan 1920'de Ankara'da gerçekleştirilmiştir. Bu tarih, millî iradenin tecelli ettiği gün olarak kabul edilmiştir.
İlk Ulusal Bayram: 23 Nisan Millî Bayramı
23 Nisan, 1921'de çıkarılan kanunla '23 Nisan Millî Bayramı' adını almış ve Türkiye'nin ilk ulusal bayramı olmuştur. Bayramın ilk kutlamaları, 23 Nisan 1922'de Ankara'da yapılmış; geçit törenlerinde askerî birlikler ve okullar ön planda yer almıştır.
O dönemde bayramın adında ne ulusal egemenlik ne de çocuk ifadesi bulunuyordu. Ancak kutlamalara çocukların katılımı, bayramın ilerleyen yıllarda çocuklarla özdeşleşmesinin ilk işareti olmuştur.
Hâkimiyet-i Milliye Bayramı ile Birleşme
1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasıyla bu tarih, 'Hâkimiyet-i Milliye Bayramı' olarak kabul edilmiştir. Ancak zamanla TBMM'nin açılış tarihi olan 23 Nisan, millî hâkimiyet bayramı olarak öne çıkmıştır.
1935'te bayramlar ve tatil günleriyle ilgili kanunda yapılan değişiklikle, '23 Nisan Millî Bayramı' ile 'Hâkimiyet-i Milliye Bayramı' birleştirilmiş ve bayramın adı 'Millî Hâkimiyet Bayramı' olarak güncellenmiştir. Böylece 23 Nisan, ulusal egemenliğin sembolü olarak kutlanmaya devam etmiştir.
Çocuk Bayramı'na Dönüşüm
23 Nisan'ın çocuklarla ilişkilendirilmesi, Himaye-i Etfal Cemiyeti'nin çalışmalarıyla başlamıştır. Cemiyet, 1923'te Mustafa Kemal'in desteğiyle bayram için pullar bastırmış, 1924'te gazetelerde 'Bugün Yavruların Rozet Bayramıdır' ifadesi yer almıştır.
1925'te 'Çocuk Günü', 1926'dan itibaren 'Çocuk Bayramı' olarak anılmaya başlanmıştır. 23 Nisan 1927'de Himaye-i Etfal Cemiyeti, bu günü resmen Çocuk Bayramı olarak duyurmuş ve ilk kapsamlı kutlama, Mustafa Kemal Paşa'nın himayesinde gerçekleştirilmiştir. Atatürk, arabalarından birini çocuklara tahsis etmiş ve Cumhurbaşkanlığı Bandosu'nun konser vermesini sağlamıştır.
Uluslararası Boyut ve Günümüzdeki Adı
1979 yılının UNESCO tarafından 'Çocuk Yılı' ilan edilmesi üzerine TRT, 'TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği'ni başlatmış ve bayram uluslararası bir nitelik kazanmıştır. 1981'de Millî Güvenlik Konseyi'nin bayramlar ve tatillerle ilgili kanunda yaptığı değişiklikle, bayramın adı 'Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı' olarak resmîleşmiştir.
2013'te yapılan düzenlemeyle kutlamalar, 'Ulusal Egemenlik' ve 'Çocuk Bayramı' olmak üzere iki ayrı programla yürütülmeye başlanmış; stadyum gösterileri ve devlet koltuklarına çocukların oturtulması uygulaması kaldırılmıştır. Günümüzde bayram, sokaklarda karnaval havasında ve çocukların katılımıyla kutlanmaktadır.
Kutlandığı Ülkeler
23 Nisan, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde resmî bayram olarak kutlanmaktadır. Kosova'da ise Kosova Türkleri, bu günü 'Kosova Türkleri Bayramı' olarak benimsemiştir.
2008'de Kosova'nın bağımsızlığını ilan etmesinin ardından ülkedeki topluluklara kendi millî bayramlarını seçme hakkı tanınmış; Kosova Türkleri de 23 Nisan'ı seçmiştir. 23 Nisan 2009'dan itibaren bu gün, Kosova'da 'Kosova Türkleri Bayramı' olarak kutlanmaktadır.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.